— 344 — 



verhefi'en , dat zij tot hetzelfde ligchaam behooreii , en dan is de 

 omloopstijd eener komeet bepaald. Bij het bezit van goede waarne- 

 mingen kan men door berekening beslissen, of een verschil tusschen 

 loopbanen al of niet door den invloed van storingen moet zijn te 

 weeg gebragt. Moet men zich echter met ruwe opgaven behelpen , zoo 

 kan me.)i ook stuiten op onvolkomene overeenstemmingen , bij welke 

 het onmogelijk is met zekerheid te beslissen , of de verschillen tus- 

 schen de loopbanen, die men gevonden heeft, al of niet aan de 

 onjuistheid der waarnemingen, met den invloed van storingen ver- 

 eenigd , moet worden toegeschreven. In zoodanig een geval kan het 

 waarschijnlijk zijn, dat de loopbanen, die men gevonden heeft, tot 

 dezelfde komeet behooren , zonder dat het mogelijk is daaromtrent 

 volkomene zekerheid te verkrijgen. De grond dier onzekerheid ligt 

 dan alleen in de ruwheid der waarnemingen van vroegere eeuwen, 

 en hij zoude grootendeels wegvallen, indien men de plaatsen der 

 kometen ten minste met dezelfde zorg had bepaald, als die der 

 vaste sterren en planeten. 



Ik heb de bovenstaande herinneringen noodzakelijk geacht, om 

 iedereen de mededeelingen te doen verstaan , die ik wenschte te 

 geven omtrent de komeet, welker hernieuwde verschijning thans wordt 

 te geraoet gezien. Na die voorbereiding zal de graad van zekerheid, 

 met welken thans de verschijning eener komeet wordt voorspeld, 

 zich het best laten beoordeelen , indien wij den grond der geschie- 

 denis betreden en de verschillende onderzoekingen, die tot deze 

 voorspelling aanleiding hebben gegeven, met eenige naauwkeurig- 

 heid beschouwen. 



Kort nadat newton zijne theorie der kometen had bekend ge- 

 maakt, besloot zij[i beroemde tijdgenoot en vriend hali^ey, naar 

 die theorie, de loopbanen van alle kometen te berekenen, omtrent 

 welke hij de daartoe noodige opgaven in de geschiedboeken kon 

 vinden. Er was van lionderde kometen gewag gemaakt, die zich in 

 vroegere en latere eeuwen hadden vertoond, maar haij-ey kon alleen 

 ten opzigte van vier-en-twintig dier kometen zoovele berigten om- 

 trent hare schijnbare beweging door de sterren bijeen brengen, als 

 voor de berekening harer ware loopbanen onmisbaar was, en liet is 



