— 351 — 



Het bovengenoemd onderzoek van hind was, naar het mij voor- 

 kwam, bij uitstek geschikt om het geloof aan de overeenstemming 

 tusschen de kometen van de jaren 1264 en 1566 te verzwakken, 

 en het bevreemdde mij daarom, in een kort opstel over die kometen, 

 door MaDT,ER in het begin van het jaar 1844 gegeven, de verkla- 

 ring aan te treffen, dat toen aan die overeenstemming naauwelijks 

 meer getwijfeld kon worden. MaDLER wilde, door eene vlugtige 

 berekening der storingen, welke de komeet had ondervonden, den 

 tijd van hare terugkomst meer naauwkeurig bepalen, en meende, 

 dat onder alle planeten, alleen de aarde, die den 12dea Maart des 

 jaars 1556 zeer digt bij de komeet was geweest, een' merkbaren 

 invloed op haren nieuwen omloopstijd kon hebben uitgeoefend. Die 

 invloed werd door zijne vlugtige berekening, op niet meer dan 14 

 dagen geschat en MaDi.ER leidde daaruit alleenlijk de gevolgtrek- 

 king af, dat de komeet althans niet voor het jaar 1847 verwacht 

 kon worden. De maatschappij van wetenschappen te Modena scheen 

 in het geloof van MaoLEE niet te deelen, of door zijne verklaring 

 te zijn gerust gesteld, daar zij, in het midden des jaars 1845, 

 eene prijsvraag uitschreef, waarin zij een nieuw onderzoek begeer- 

 de, omtrent de overeenstemming der kometen van de jaren 1264 

 en 1556, met inachtneming der storingen, welke die ligchamen 

 hadden ondervonden. Het was ligt die prijsvraag uit te schrijven, 

 maar, zoolang men geene nog onbekende bruikbare waarnemingen 

 wist aan te wijzen, was hare beantwoording even zoo zwaar, als 

 te beslissen , of de planeten levende wezens tot bewoners hebben. 

 De bekende waarnemingen waren nog geenszins uitgeput, want, bij 

 de berekening van de loopbaan der komeet van het jaar 1264, had 

 men in het geheel geen gebruik gemaakt van de Chinesche waarne- 

 mingen, omtrent welke edouard biot, in het jaar 1843, nieuwe en 

 hoogstbelangrijke inlichtingen had gegeven, en de mogelijkheid be- 

 stond, dat men, al zoekende, de oorspronkelijke waarnemingen van 

 FABRicius, omtrent de komeet van het jaar 1556, zoude wedervin- 

 den ; maar het liet zich volstrekt niet aanzien , dat de nog onge- 

 bruikte bekende waarnemingen de zekerheid zouden kunnen geven, 

 die men begeerde, en nog minder dat die zekerheid zoude kunnen 



