— 366 - 



behelpen moest, maar toch zijn zij tot heden ongebruikt blijven 

 liggen. Alleenlijk heeft hind de loopbaan, door pingré gevonden, 

 aan eene enkele dier waarnemingen getoetst, en uit de door hem 

 verkregene uitkomsten zoude ik voor mij hebben afgeleid, dat eene 

 herziening van de loopbaan der komeet van het jaar 1264 volstrekt 

 noodzakelijk was, indien men zich niet meer dan het behoeft door 

 haar om den tuin wil laten leiden. Het is geene ligte taak, uit de 

 nu bekende talrijke, maar gedeeltelijk zeer ruwe, gedeeltelijk tegen- 

 strijdige, gedeeltelijk onverstaanbare opgaven, omtrent de kometen 

 van 1264 en 1556, zoo naauwkeurig mogelijk, de loopbanen dier 

 ligchamen af te leiden, maar ik acht het wenschelijk, dat zij worde 

 ondernomen, hoezeer alle berekeningen, onze kometen betrejBfende, 

 reeds voor lang gesloten schenen. Ik hoop dat die taak eerlang aan 

 het observatorium te Leiden zal zijn ten uitvoer gebragt, ofschoon 

 het daar aan alles ontbreekt, behalve alleen aan stofie tot werkzaam- 

 heden. Yoorloopig kan ik mededeelen, dat de loopbaan der komeet van 

 het jaar 1556, door hind bepaald, beter dan men dit zoude ver- 

 wachten, aan het geheel der waarnemingen van heller voldoet, en 

 dat die waarnemingen, op zich zelve, vermoedelijk geenen afbreuk 

 zullen doen aan de waarschijnlijkheid, dat de kometen van de jaren 

 1264 en 1556 hetzelfde ligchaam waren. Indien het nader onder- 

 zoek geene beslissende uitkomst zal opleveren, zoo zullen de waar- 

 nemingen omtrent de komeet van het jaar 1264 de schuld daarvan 

 dragen. 



Ik heb de vraag, of de komeet, wier verschijning men thans 

 verwacht, zich al of niet als eene zeer groote zal vertoonen, tot nu 

 toe onaangeroerd gelaten, ofschoon velen zullen wenschen haar bij 

 voorkeur beantwoord te zien. Ik wil haar niet geheel met stilzwij- 

 gen voorbijgaan , maar ik zal mij moeten bepalen bij de enkele 

 mededeeling van de redenen, waarom zij voor geene beantwoording 

 vatbaar is. De kometen hebben in zich zelve zeer verschillende 

 grootten, en de eene wordt in omvang millioenen malen door de 

 andere overtroffen. Eene groote komeet kan zich voor ons zeer 

 groot vertoonen, indien zij de aarde op eenen zeer korten afstand 

 voorbijgaat, maar zij kan ook vrij klein voor ons schijnen, indien 



