— 369 — 



rende drie eeuwen, zoo aanmerkelijk in stoffelijke zelfstandigheid 

 kan zijn afgenomen en zich op bessel beroepen, die van gevoelen 

 was, dat alle kometen zulk eene vermindering in hare stoffelijke 

 zelfstandigheid ondergaan. Daardoor wordt echter het raadsel vol- 

 strekt niet opgelost, want de eenige komeet, die lang genoeg is 

 waargenomen om een oordeel over die vermeende afneming toe te 

 laten, is de komeet van hat.ley, en deze heeft, althans in het 

 tijdvak tusschen de jaren 1456 en 1835, niets merkbaars van hare 

 stoffelijke zelfstandigheid verloren, zoo als dit, naar ik vermeen, 

 in vroegere jaren door mij volkomen bewezen is. 



Men zoude omtrent de komeet, wier verschijning wordt te ge- 

 moet gezien , nog menige vraag kunnen opwerpen , die hier onbe- 

 antwoord is gebleven; maar elke komeet is eene onuitputtelijke bron 

 van vragen, die voor geene beantwoording vatbaar zijn, en ik 

 vermeen niets te hebben voorbijgezien, waaromtrent de wetenschap 

 eenige uitkomst kan geven. Ik was reeds verpligt de enge grenzen 

 eenigermate te overschrijden, die eene bijdrage voor het Album der 

 Natuur zijn toegewezen, maar al had eene geheel onbeperkte ruimte 

 ter mijner beschikking gestaan, zoo zoude ik toch geene neiging 

 hebben gevoeld, om een verslag te geven van de talrijke berigten, 

 omtrent het voorkomen en de schijnbare beweging der kometen van 

 de jaren 1264 en 1556, die in vele boekwerken worden aangetrof- 

 fen, wier titels reeds door pingré waren bijeengebragt. Zulk een 

 verslag zoude, naar mijner meening, voor de lezers van het Album 

 der Natuur geene waarde bezitten, en terwijl in vroegeren tijd geene 

 komeet verscheen, die niet aanleiding tot dwaze meeningen om- 

 trent haren oorsprong en hare beteekenis gaf, acht ik het ook van 

 weinig belang de dwaasheden op te sommen, van welke meer be- 

 paaldelijk onze kometen getuigen. Eene bijzonderheid komt mij 

 echter te merkwaardig voor, om haar met stilzwijgen voorbij te 

 gaan, en deze is de angst voor de komeet van het jaar 1556, die 

 MELANCHTON, in vele zijner brieven en andere geschriften, lieeft 

 aan den dag gelegd. Melanchton heeft liet met die komeet zoo 

 druk gehad, dat zij daardoor zelfs bij velen den naam van komeet 

 van MELANCHTON heeft verkregen. Eigenlijke waarnemingen omtrent 



