IETS OVER DEN PIETERMAN. 2,9 



ZOO groot is als de beide andere kwabben te zamen; onder de regter 

 kwab vindt men de galblaas met helder gele gal gevuld ; de maag is 

 klein, lang, van achteren rond; de wanden dik en van binnen sterk 

 gerimpeld; de portier wordt gevolgd door 6 blinde aanhangselen, 

 die vrij lang zijn, vooral de eerste regts; eene zwemblaas heeft hij 

 niet. Het darmkanaal ligt spiraalsgewijze om de lever gewonden, is 

 vrij wijd als twaalf vingerdarm , doch later sterk vernaauwd; de anus 

 staat ver naar voren. De gedaante zijner schubben is ruitvormig 

 met afgeronde hoeken; zij zijn geplaatst op rijen, die van de rugvin 

 af schuins naar achteren en beneden loopen: elke rij heeft ongeveer 

 50 schubben en het getal der rijen is meestal ruim 80. 



Van boven is de pieterman bruin, van onderen wit, en langs de zij- 

 de loopt eene donker paarsche lijn; doch, wat dezen visch zekerlijk 

 tot een der fraaist geteekenden maakt , is eene rij geelachtige strepen , 

 afgewisseld met helder blaauwe vlekken op het bruin der zijden, 

 en ligtbruine vlammen op het wit der buikwanden. Zijne tweede 

 rugvin loopt van het schouderblad af tot de staart, en kan wille- 

 keurig worden opgezet en nedergelegd, of liever verborgen in eene 

 daarvoor bestemde groeve op den rag; de beide buikvinnen bevinden 

 zich voor de borstvinnen en worden daarom in dit geval keelvinnen 

 genoemd; de aarsvin is zonder stekel, en hierdoor onderscheidt zich 

 de pieterman van andere familiën derzelfde orde. 



Doch waarvan wij tot heden gezwegen hebben en dat toch eene 

 bijzondere vermelding w^aard is, is de eerste rugvin. Deze vin is 

 dat wapen, 't welk den pieterman reeds in de grijze oudheid zoo 

 berucht en gevreesd maakte; en dat nog heden ten dage en wel met 

 regt zoo gevreesd wordt, dat de visschers oogenblikkelijk die vin 

 aan den pieterman ontnemen ; dat zij huiverig zijn hunne hand te 

 steken in botnetten b. v. waarin een pieterman verdwaald kan zijn 

 geraakt; dat in Eraukrijk de policie er op toeziet dat er geen pie- 

 terman met zijne eerste rugvin ter markt komt; dat in Spanje de 

 visscher, die het wegnemen dier vin verzuimt, zelfs beboet wordt. 

 En geen wonder ook ! Doch laat ons , voor wij de gevolgen van den 

 steek beschrijven, den stekel zelven beschouwen. De eerste rugvin nu 

 bestaat uit 6 harde, scherpe, doorschijnende stekels, die ouderling 



