44 KADERE INLICHTINGKN OMTREINT ÜE GROOTE KOMüET , 



PINGRÉ, indien zij de Chinesclie waarnemingen door biot medegedeeld, 

 hadden gekend voor de komeet van het jaar 1264 eene loopbaan 

 gevonden zouden hebben , nagenoeg met die , door den heer hoek 

 verkregen , overeenstemmende en aanmerkelijk verschillende van de 

 loopbaan der komeet des jaars 1556, door hat,i,ey bepaald. Vermoe- 

 delijk zoude het dan noch in hunne noch in iemands gedachte zijn 

 opgekomen, de kometen van de jaren 1264 en 1556 voor hetzelfde 

 ligchaam te houden en de verwachting te koesteren, die in de laatste 

 jaren tot zoo vele bemoeijingcn aanleiding gaf. 



Misschien zal men vragen of de loopbaan der komeet van het 

 jaar 1264, door den heer hoek bepaald, een' toereikenden graad 

 van juistheid bezit, om eene gevolgtrekking omtrent de overeenstem- 

 ming van die komeet met de komeet van het jaar 1556 toe te latei). 

 Op die vraag zoude ik antwoorden, dat de genoemde loopbaan naauw- 

 keurig aan alle stellige en geloofwaardige berigten voldoet, en dat, 

 zoo deze geene gevolgtrekking in het genoemde opzigt veroorloven, 

 er ook nimmer eenige gegronde reden heeft bestaan om de kometen 

 van de jaren 1264 en 1556 voor hetzelfde ligchaam te houden. De 

 graad van naauwkeurigheid, bij de bepaling van de loopbaan der 

 komeet des jaars 1264 bereikt, liet zich niet, even als bij de ko- 

 meet van het jaar 1556, in getallen uitdrukken, maar, om die naauw- 

 keurigheid te schatten, heeft de heer hoek aan de bestaande opga- 

 ven veranderingen toegebragt, zoo groot als hare onbepaaldheid dit 

 toeliet en door berekening bevonden, dat daardoor geene zeer groote 

 verandering aan de verkregene loopbaan werd toegebragt. Buitendien 

 was het gebleken, dat zij niet meer aan de waarnemingen voldoet, 

 indien zij derwijze wordt veranderd , dat zij met de loopbaan der 

 komeet van het jaar 1556 zamenvalt. Het gevonden, vrij aanzien- 

 lijk, verschil moet dus merkbaar grooter zijn dan de onjuistheid der 

 loopbaan, welke de heer hoek voor de komeet van het jaar 1264 

 heeft gevonden en laat zich daaruit geenszins verklaren. Nu zoude 

 men nog kunnen vermoeden dat het verschil tusschen de loopbanen 

 der kometen van de jaren 1264 en 1556 uit de aantrekking, die 

 eene planeet op de eerstgenoemde heeft uitgeoefend, is voortgevloeid, 

 en ook de gegrondheid van dat vermoeden is opzettelijk onderzocht 



