46 NADERE INLICHTIiNGEN OMTRENT DE GUOOTE KOMEET, ENZ. 



ander opzigt aaiimerkelijk van die der kometen van de jaren 1264 

 en 1556 moeten afwijken, en de waarnemingen geven alzoo geene 

 billijke aanleiding tot het gevoelen, dat de komeet van het jaar 975 

 dezelfde als eene der kometen van de jaren 1264 en 1556 zoude wezen. 



De einduitkomst van het onderzoek, te Leiden volbragt, komt al- 

 zoo hierop neder, dat de overeenstemming tusschen de kometen van 

 de jaren 1556, 1264 en 975 voor zeer onwaarschipiUjk moet wor- 

 den gehouden en in niemands gedachte zoude zijn opgekomen, indien 

 de, thans bekende, waarnemingen reeds voor eene eeuw, op eene doel- 

 matige wijze, waren gebruikt geworden. Het mag gewaagd schijnen 

 met eene uitkomst op te treden, zoo geheel strijdende tegen eene 

 stelling, die sedert lang door velen is aangekleefd, maar het onder- 

 zoek is juist volbragt om die stelling aan de waarnemingen te toet- 

 sen, en het verrassende der uitkomst zoude hare onderdrukking niet 

 kunnen regt vaardigen. De komeet die men verwacht, wordt nu al- 

 thans niet meer door ons verwacht, en wij zullen geene maatregelen 

 nemen om haar zoo vroegtijdig mogelijk te ontdekken. Mogt zij, te- 

 gen onze verwachting, verschijnen, zoo zal men ons dan alleen iets 

 te verwijten hebben, indien men zal kunnen aantoonen, dat wij ver- 

 keerde gevolgtrekkingen hebben afgeleid, uit waarnemingen, die wij 

 vermeenen te hebben uitgeput. Ik acht het, hoe onwaarschijnlijk 

 ook, toch niet volstrekt onmogelijk, dat de fouten der voorhanden 

 waarnemingen omtrent de kometen van de jaren 1556, 1264 en 975, 

 door een zonderling toeval, zulk eenen loop en zulk een bedrag heb- 

 ben aangenomen, dat zij de overeenstemming dier ligchamen, ook bij 

 het zorgvuldigst onderzoek, moesten verbergen, maar de waarnemin- 

 gen van vroegere eeuwen zijn niet door ons volbragt en wij kunnen 

 ons dus ook voor hare juistheid niet verantwoordelijk stellen. Wij 

 konden alleenlijk uit de bestaande waarnemingen de meest naauw- 

 keurige gevolgtrekkingen afleiden, waarvoor zij vatbaar zijn. Hebben 

 wij aangetoond dat men in die gevolgtrekkingen had misgetast, dan 

 hebben wij, in elk geval, de wetenschap van eene dwaling ontheven. 



28 Nov. 1856. 



