6^i OVER DK UOODE ZEE. 



ZOO in zakken aan land te brengen. Het werd vervolgens op ka- 

 meelen geladen en ter markt gebragt. Zoo zeldzaam zijn echter deze 

 verschijnselen, dat een bejaarde Scheik verklaarde, dat hij toen 

 voor het eerst van zijn leven iets van het voorkomen van asphalt 

 in de Doode zee had vernomen. 



Deze voorbeelden van nu en dan plotselijk te voorschijn komende 

 groote asphaltmassas maken het hoogst waarschijnlijk, dat, zoo er 

 zich ook al vloeijende naphthabronnen in de zee mogten bevinden , 

 deze toch geenszins eene zoo snelle verdikking en verstijving ten 

 gevolge zouden hebben , dat daardoor op eens geheele asphalteilan- 

 den zouden gevormd worden. Men heeft hierbij veeleer te denken 

 aan hevige aardschuddingen, zoo als die, waarvan robinson mel- 

 ding maakt, als de oorzaken, waardoor groote asphaltstukken van 

 den bodem of van de zijwanden der zee worden losgescheurd. Men 

 mag dus teregt vooronderstellen, dat groote asphaltbeddingen op den 

 bodem der zee gelegen zijn, al bedekken zij dien juist ook niet 

 geheel. ^) 



Behalve deze groote asphaltmassas , die zich slechts zeldzaam ver- 

 toonen, vindt men op vele plaatsen aan den oever kleinere stukken 

 verspreid. Het ligt daar tusschen zout en kalk en zwavelbrokken 

 verstrooid. Als het doorgebroken wordt, heeft het eene glanzende, 

 gladde oppervlakte en ziet er als eene vastgewordene vloeistof uit. 

 In meer vloeibaren toestand , met een ziltig en drabbig slik vermengd , 

 komt het volgens lynch voor in de geheele moerassige ondiepte , 

 waarin de Doode zee aan haren zuidelijken oever uitloopt. 



De tegenwoordige mineralogen stemmen toe , dat asphalt en aard- 

 hars, als mede bergteer, aardolie en naphta door geene scherpe 

 grenzen te onderscheiden zijn, maar wederkeerige overgangen tot 

 elkander vormen. De asplialt der Doode zee is waarschijnlijk eene op 

 den zeebodem vastgewordene aardhars, welke hare vloeibaarheid ver- 

 loren heeft en juist daarom eene laag van den zeebodem uitmaakt, van- 

 waar het, door bodem verheffingen of aardschuddingen losgescheurd, zich 

 nu en dan aan de oppervlakte in grootere of kleinere massas vertoont 2). 



1) RoBiNSON , Palestina II. p. 463 sq , rittkr , Erdkinide XV 1 p. 750 en verv. 

 2j Wat de hoedanigheid van het asphalt betreft, is het niet onbelangrijk hier te verge- 



