DE MONDEN DER RIVIEREN. 



KEN BLIK OP DE GESCHIEDENIS VAN DEN NEDRRI-ANDSCHEN BODEM, 



Dr. W. A. J. van GEUNS. 



Even als wij in de geschiedenis van het menschelijke geslacht 

 het eerst door zulke gebeurtenissen worden aangetrokken , die een 

 sterken indruk op onze verbeeldingskracht te weeg brengen, zoo 

 als groote veldslagen , geduchte omwentelingen, heldhaftige daden, — 

 zoo springen ons in de geschiedenis van onzen aardbol ook de 

 plotselinge en hevige werkingen der natuurkrachten, de vulkanen, 

 aardbevingen, alles vernielende vloeden enz., het eerst in het 

 oog. En toch, wij zouden een zeer onvolledig denkbeeld verkrij- 

 gen van de ontwikkeling, die zoowel in het menschelijke geslacht 

 als in den toestand der aardoppervlakte heeft plaats gegrepen, 

 wilden wij onze beschouwing bij die buitengewone voorvallen uit- 

 sluitend bepalen. Langzaam , maar onafgebroken , gaan de werkingen 

 voort, die de toestanden der menschheid en de oppervlakte der 

 aarde veranderen ; in de navorsching dier langzame werkingen ligt de 

 kern van de geschiedenis zoowel als van de aardkunde: en de buiten- 

 gewone omstandigheden , de hevige krachtsciitingen zijn slechts gevol- 

 gen van die allengs ontstane veranderingen; het zijn de keerpunten, 

 niet de hoofdpunten in de geschiedenis. Van deze waarheid over- 

 tuigd, zijn de nieuwere geschiedkundigen en geologen doorgedrongen 

 in het inwendige leven der volkeren , in de schier onmerkbare uitin- 

 gen der natuurkrachten ; zij hebben de magt van het kleine leeren 

 kennen, en de waarde van het gutta cavat lapidem. ingezien. Zoo 

 hebben de geologen hun blik ook op zulke landen als het onze 

 gerigt, waar geen vulkanische verschijnselen, geen reusachtige 

 1857. 9 



