130 DE MONDKN DER RIVIEREN. 



sneeuw vallen of instortingen van rotsgevaarten de verbeeldingskracht 

 prikkelen; waar zand, slib en water de eenige bouwstoflen zijn, en 

 slechts nu en dan een hevige storm, een geweldige vloed de kalme 

 eentoonigheid van het tafereel afbreekt. Maar niettegenstaande deze 

 weinig aantrekkelijke vooruitzigten , zoo hopen wij nogtans op de 

 belangstelling onzer lezers, wanneer wij in korte trekken een beeld 

 zullen trachten te ontwerpen van de vorming van onzen vaderland- 

 schen grond. Het kan ons doel hier niet zijn , in bijzonderheden te 

 treden, of zelfs alle hoofdpunten te behandelen. Eene vergelijking 

 van de vorming van ons vaderland met datgene, wat wij in andere 

 landen waarnemen , eene aaneenknooping van daadzaken uit het 

 heden en het verleden, ziedaar den inhoud dezer bladzijden. 



Een groot deel van onzen vaderlandschen bodem is een geschenk 

 der groote rivieren , die nog ten huidigen dage deze landen be- 

 spoelen. Onze vele klei- en zandgronden bestaan uit het gruis of 

 afslijpsel der rotsen, waarlangs de Ptijn, Maas eii Schelde in haren 

 hoogeren loop hebben gevloeid. Het is dus in de gebergten , waar 

 wij den oorsprong van gronden als de onze te zoeken hebben. Laat 

 ons daarom in de eerste plaats een blik werpen op de verschijnselen , 

 welke wdj in die hooge gewesten waarnemen. 



In de gebergten vloeijen de regen- en sneeuwwateren langs steile 

 hellingen, in bruischende stroomen en trotsche watervallen omlaag; 

 deze zijn het, die allengskens tot grooter stroomen zamen vloeijen, 

 en daarin hebben wij den oorsprong der rivieren te zoeken. Soms 

 ontspringen die bergstroomen uit gletschers, en wij mogen onze 

 lezers hier herinneren , hoe deze ijsvelden , als ware stroomen van 

 bevrozen water, in de dalen omlaag glijden en op hunnen rug groote 

 en kleine stukkeu der rotsen met zich voeren, die dan door de 

 bergstroomen verder worden omlaag geworpen. Maar ook die berg- 

 stroomen, welke niet uit gletschers ontspringen, voeren stukken 

 van rotsen naar beneden. Het regenwater, vooral door zijn gehalte 

 aan koolzuur, werkt ontbindend, op bijna alle gesteenten; op die 

 plaatsen waar het eenigen tijd kan verblijven, verbreekt het den 

 zamenhang der rotsen, en dringt langzamerhand naar binnen door, 

 zoodat zich spleten en kloven daarin vormen. Sommige bestand- 



