132 DE MONDEN DRR RIVIEREN. 



Hoe sterker de vaart van den bergstroom is, des te meer gruis 

 en steenen znllen er langzamerhand van die kegels omlaag worden 

 gevoerd. Bij hevige regen vloeden of sneeuwvallen worden vaak plot- 

 seling ontzaggelijke massa's van rotsstukken in de breedere dalen 

 uitgestort en met onweerstaanbaar geweld naar beneden gesleurd. 

 Maar zelfs in deze gevallen blijven de grootere stukken liggen ; nog 

 bij eene snelheid van den stroom van drie voet in de sekonde kunnen 

 brokken ter grootte van een ei reeds niet meer worden voortbewogen. 



Het zijn dus kleinere stukken, gruis en slib, die hoofdzakelijk 

 door de grootere beken en rivieren worden medegedragen, terwijl 

 de medegevoerde steenen daarenboven door het bestendig rollen of 

 door voortgaande ontbinding aanhoudend in omvang verminderen, 

 zij worden allengskens afgerond, zoodat men in de lagere beken 

 van Zwitserland reeds geene hoekige rolsteenen meer aantreft. Tn 

 den boven-E-ijn zijn rolsteenen van de grootte van een kinderhoofd 

 geene zeldzaamheid; bij Keulen vindt men ze reeds niet grooter 

 dan eene vuist; en in ons land zijn het veel kleinere stukken, die in 

 het eigenlijke bed der rivier worden voortbewogen, en welke men bij 

 het duiken onder water duidelijk over elkander kan hooren heenrollen. 



Van het meeste gewigt nog voor onze beschouwing zijn de fijnere 

 deelen, het slib en het zand, welke door het water der rivieren 

 verre kunnen worden medegevoerd, en eerst bij een zekeren stil- 

 stand van den stroom daaruit bezinken , terwijl zij vroeger meer of 

 min in het water waren blijven zweven. De afzetting dezer deelen 

 heeft of aan de oevers der rivieren plaats, waar zij zich over een 

 vlak land uitbreiden, of het zijn de monden der rivieren, die ge- 

 legenheid tot bezinking aanbieden. Zeer eenvoudig zien wij deze 

 laatste omstandigheid plaats grijpen aan de uitraonding van de rivier 

 de Aar in het Brienzer meer in Zwitserland. Daar, waar de rivier 

 het meer bereikt, wordt de snelheid van den stroom minder, omdat 

 het afstroomende rivierwater door het rustige meerwater in zijnen 

 loop wordt gestuit. Hierdoor heeeft zich aan den mond van de 

 rivier eene bank gevormd, wier afhelling onder den waterspiegel in 

 onze bovenste figuur in doorsnede is voorgesteld, terwijl de onder- 

 ste figuur ons de lijnen van verschillende diepte, in meters uitge- 



