146 DE MONDEN DE» RIVIEREN. 



dien zandbodem kunnen uitweiden. Immers beslaan die zandgronden 

 een groot gedeelte van de provinciën Limburg, Noord-Braband , 

 Utrecht, Gelderland, Overijssel, Drenthe, Friesland en Groningen; 

 wij vinden hen op het eiland Urk en Texel terug; bij Zeist heeft 

 men 139 Ned. el diep geboord, zonder de grens der zandformatie 

 met zekerheid te hebben gevonden, en onder Amsterdam heeft men 

 in de diepte denzelfden bodem aangetroffen. Groot zijn dus de 

 vloedgronden in uitgestrektheid en dikte, en hoeverre zij zich nog 

 onder onzen bodem uitbreiden, of welligt in de diepten der Noord- 

 zee zijn weggelegd , daaromtrent kunnen wij slechts gissingen wagen. 

 De natuur van deze gronden , de groote steenen , die men er in 

 aantreft, en die van ver gelegen bergen zijn losgerukt en weggevoerd , 

 de reusachtige dieren, wier overblijfselen wij daarin aantreflen , als 

 tanden van Maramouths , en andere groote landdieren , al deze om- 

 standigheden verklaarde men oudtijds door de werking van een of 

 meerdere geweldige vloeden, waaruit de naam van diluvium of vloed- 

 grond ontstaan is. Latere, juistere denkbeelden omtrent den loop 

 der natuur hebben deze meening veranderd; de vloedgronden zijn 

 het gevolg van eeuwendurende verschijnselen; zij zijn door snel- 

 stroomende rivieren afgezet, wier slib verre werd weggevoerd , terwijl 

 bijna alleen het zand kon bezinken. Wij zouden ons daarin delta- 

 vormingen , duinen en dergelijken kunnen voorstellen , maar toch 

 daarbij een groot verschil aantreffen met de wijze van vorming der 

 eigenliike delta's. De noordsche rolsteenen , die op ijsschotsen over zee 

 zouden zijn aangevoerd en thans de toppen onzer zandheuvelen bedek- 

 ken, maken de ontwarring der verschijnselen nog zaraengestelder, en 

 wijzen ons op vermoedeUjke rijzingen en dalingen vari den bodem in die 

 verafgelegen tijdruimte. Kortom , de vorming der vloedgronden wijkt in 

 vele opzigten van die verschijnselen af, welke wij thans aan de monden 

 der groote rivieren aantreffen en het zijn de latere gronden., welke 

 wij als de eigenlijke delta-vorming in ons vaderland te beschouwen 

 hebben en als zoodanig nader zullen in overweging nemen. Onze lezers 

 zien deze latere gronden op het kaartje aangeduid, het tusschen de 

 zee en den ouden vloedgrond gelegene land innemende. 



Stellen wij ons den toestand van den vaderlandschen bodem voor 



