DE MOINDEN DER RIVIEREN. 149 



melde put is vooral gewigtig door de groote zorgvuldigheid, waar- 

 mede de monsters uit verschillende diepten zijn verzameld, en de 

 groote diepte, tot welke men daarbij is doorgedrongen. Op de 

 diepte van 55,83 ellen bereikte men aldaar den ouden vloedgrond 

 en boorde daarin voort tot op eene diepte van 172,64 ellen onder 

 het Amsterdamsche peil of den gemiddelden waterstand van het IJ. 

 De geheele vloedgrond dus, ter dikte van minstens 117 ellen, 

 bestaat onder Amsterdam uit een blaauwachtig zand, dat in vorm 

 en bestanddeelen met het zand onder onze heidestreken vrij wel 

 overeenkomt. In Zeist namelijk kent men den ouden zandgrond door 

 eene putboring tot op eene diepte van 139,2 ellen, gelijk wij boven 

 reeds mededeelden, en er bestaat tusschen den Zeisterschen en den 

 Amsterdamschen vloedgrond geen ander wezenlijk verschil, dan dat het 

 Zeistersche zand geler , het Amsterdamsche daarentegen blaauwer van 

 kleur is, doordien het ijzer in eerstgenoemden grond meer door de 

 geheele zandmassa verdeeld, en in laatstgenoemden bodem meer tot 

 erwtvormige klompjes vereenigd is. Overigens is er in de ingemengde 

 leembrokken en rolsteenen , in de afwisseling der onderscheiden zand- 

 lagen onder Zeist en Amsterdam zoodanige overeenkomst, dat de gelijk- 

 heid van vorming voor beide zandformatiën niet te betwijfelen valt. 

 Op dien ouden zandgrond dan werden de lagen der eigenlijk 

 gezegde delta-vorming afgezet , die wij door de acht Amsterdamsche 

 putten voor die plek van ons vaderland naauwkeurig kennen. In 

 alle putten vinden wij dezelfde lagen en in dezelfde volgorde terug. 

 Drie punten, nagenoeg in eene regte lijn gelegen (op het neven- 

 staande plan door eene reeks van kruisjes aangeduid), hebben wij 

 gekozen om eene doorsnede van den Amsterdamschen bodem voor te 

 stellen, tusschen liet Luthersche Weeshuis, de Nieuwe markt en de 

 Noorder markt. De betrekkelijke diepte is in deze doorsnede zestien 

 maal grooter genomen dan zij volgens den afstand der putten in de 

 Jengte zoude behooren te zijn, en nogtans zien wij de lagen zeer 

 regelmatig horizontaal uitgebreid. — Eene doorsnede in de natuur- 

 lijke verhoudingen tusschen de Passeerdergracht en het Bikkers- 

 eiland, te groot voor ons bestek, komt voor in de reeds genoemde 

 Verhandeling van den hoogleeraar harting, en ook in deze is de 



