152 DE MONDEN DER RIVIEREN. 



zettingen daarna als eene nieuwe delta- vorming zich over de oude 

 uitspreidde? Niet onmogelijk is het, gelijk later zal aangetoond 

 worden, dat dit werkelijk het geval geweest is, maar wij moeten 

 niet vergeten, dat veranderingen in den loop der rivier- en zee- 

 stroomingen ook een merkelijken invloed kunnen uitgeoefend heb- 

 ben, die in de hoogere lagen eene minder geregelde volgorde heb- 

 ben te weeg gebragt. Zoo kan nu eens eene bank, voor den mond 

 van de rivier gevormd, den loop van het water vertraagd, en eene 

 afzetting van klei veroorzaakt hebben op plaatsen , waar vroeger 

 zand werd nedergelegd. Dan weder kan de stroom zich zijwaarts 

 omgebogen hebben; — uit het midden van den stroom, waar de 

 beweging het sterkst is, werden dan zandgronden afgezet, terwijl 

 de klei aan de zijden van den stroom bezonk, en zoo kunnen velerlei 

 omstandigheden het verschijnsel gewijzigd hebben en velerlei verkla- 

 ringswijzen te gelijk geldig zijn. 



Wij willen ons dus niet langer in gissingen omtrent de afwisse- 

 ling dezer lagen verdiepen, en liever die gevolgtrekkingen mede- 

 deelen , die wij uit de kennis van den Amsterdamschen bodem met 

 meerdere waarschijnlijkheid kunnen afleiden. Rigten wij onzen blik 

 naar de volgende figuur, die ons een beeld voor oogen stelt vanden 

 Nederlandschen bodem, tusschen Zeist en Amsterdam; de diepte 

 der lagen is zestig maal grooter voorgesteld dan de horizontale 

 uitbreiding, zoodat de helling der lagen zestig maal vergroot is, en 

 nogtans is zij in deze figuur nog zeer gering. Van Zeist (^) af zet zich 

 het zand der vloedgronden onder Utrecht (U) heen tot op 40 a 

 60 ellen onder den Amsterdamschen bodem voort, met bijna gelijk- 

 matige helling; bij Utrecht vangen de latere aanslibbingen aan, die 

 naar Amsterdam heen in hoeveelheid en dikte toenemen; wat de 

 eenigermate wigvormige gedaante en helling naar de landzijde be- 

 treft , die wij bij deze lagen waarnemen , zoo komt zij met de waar- 

 nemingen onder Amsterdam overeen; zoodat het tusschen Utrecht 

 en Amsterdam gelegen gedeelte met waarschijnlijkheid aldus mag 

 aangenomen worden, gelijk de figuur dit voorstelt. 



Wanneer wij op een genoegzaam aantal punten van onze lagere 

 landstreken dergelijke reeksen van putboringen bezaten, als van 



