it^O' DE MONDEiN DER RIVIEREN. 



onze kust in den loop der geschiedenis is ondergegaan. De kerk 

 van Scheveningen , vroeger midden in het dorp gelegen, grenst 

 thans aan zee; het dorp Westvoorne in Brielsland ging onder, en 

 Oostvoorne grenst thans aan de duinen; vele andere voorbeelden 

 zouden wij hiervoor kunnen aanvoeren, zoodat er geen twijfel kan 

 overblijven, of de ruimte van onze delta is in den loop der eeuwen 

 merkelijk afgenomen. De binnenzee of lagune werd na het ontstaan 

 van den oeverwal regelmatig met aanslibbingen opgevuld. Terwijl 

 eerst eene zandlaag, misschien laag nO. 5 van den Amsterdamschen 

 bodem , zich met eene geringe naar het land gerigte helling gevormd 

 had, en aan hare grens tot een oeverwal was opgehoogd, zoo werd 

 later de afgeslotene , met stilstaand brak water gevulde lagune door 

 mergel- en kleilagen ondieper gemaakt, en het rivierwater nam in 

 de ondiepten zoodanig de overhand boven het zeewater, dat eene 

 ontwikkeling van boomen en waterplanten mogelijk werd. Zoo ont- 

 stond een weelderige plantengroei, welks overblijfselen wij in onze 

 veengronden terug vinden. 



Maar reeds in veel ouder tijden, vóórdat eenige plant op de plaats 

 van ons vaderland kon groeijen, ontwikkelde zich het organische 

 leven op onzen bodem in de diepten der zee. Het zijn de diatomeën, 

 mikroskopische wezens, wier kiezelschaaltjes wij in den Amsterdam- 

 schen bodem niet alleen in andere lagen verspreid, maar zelfs in 

 eene afzonderlijke laag van twee ellen dikte (n^. X) opeengehoopt 

 aantreffen, eene bank, die zich naar alle waarschijnlijkheid eenige 

 uren ver rondom uitstrekt. Genoemde laag bestaat , volgens den hoog- 

 leeraar HABTING, voor ccu derde tot de helft uit deze schaaltjes, en 

 wanneer wij nagaan , dat er ongeveer 613.000.000 daarvan in een Ned. 

 pond der diatomeeënklei voorkomen, zoo kunnen wij ons een denk- 

 beeld maken van het aantal dezer kleine wezens, welke in die oude 

 tijden onzen vaderlandschen zeebodem bewoonden. Dertig tot veertig 

 trillioenen liggen op de oppervlakte van eene enkele vierkante geogr. 

 mijl begraven. De geestige esquiros schrijft van Amsterdam, 

 dat, hoe levendig het op de oppervlakte van den bodem ook moge 

 toegaan, dit alles wegzinkt bij het woelen en werken der mikros- 

 kopische organische wezens in de diepte; hij zoude geen ongelijk 



