/Cc 



DE MONDEN DER HIVIEREN. 106^ 



van de wijze en den graad van ontleding, deels van den aard der 

 plantaardige stoffen af, of zij bij deze verturving of verkoling hare 

 oorspronkelijke structuur behouden of verliezen; sommige turilagen 

 van niet zeer ouden oorsprong zijn reeds tot eene vormlooze massa 

 overgegaan, terwijl vele bruinkolenlagen , die reeds eenige honderd- 

 duizende jaren in ontbinding hebben verkeerd, de uitwendige struc- 

 tuur der plantendeelen en hunnen inwendigen celvorm zeer schoon 

 bewaard hebben. De weekste plantendeelen verliezen het eerste hunnen 

 vorm, vooral wanneer zij aan eene snelle ontleding zijn blootge- 

 steld , terwijl harde organen , zoo als stengels en stammen , tot in 

 de verste graden van ontbinding, in de oude steenkolen, soms 

 hunnen vorm nog hebben behouden. 



Gedurende de verturving worden er langzamerhand velerlei be- 

 standdeelen der planten gasvormig afgescheiden, zoodat eene zamen- 

 krimping der massa in den loop der eeuwen merkbare veranderingen 

 in de oppervlakte der veenrijke gewesten kan te weeg brengen , eene 

 omstandigheid, die op den toestand van onzen bodem grooten 

 invloed heeft uitgeoefend. 



Maar er is nog een ander verschijnsel in de veenen, dat mede 

 onze aandacht verdient, namelijk de vorming van drijvende eilanden 

 of drijftillen, waaromtrent de beer staring vele bijzonderheden 

 heeft aan het licht gebragt. Wij zien thans nog, in water van meer 

 dan eene Ned. el diepte, het veen ontstaan door de drijvende veen- 

 banken, rietrodden ^ bruggen of drijftillen geheeten. Eerst groeijen 

 waterplanten (Nymphaeën enz.) op den grond van het water, 

 en vormen daar eene laag modder. Daarin groeijen later rietsoor- 

 ten en andere grootere planten, wier holle stengels de modderlaag 

 ligter maken, zoodat zij allengs op het water komt drijven. Op 

 het drijvende eiland ontstaan nu grassoorten, die in den loop der 

 jaren afsterven en, in veen overgaande , weder voor nieuw gras plaats 

 maken. Plet drijvende eiland wordt aldus (wanneer het niet afgehooid 

 wordt), allengs dikker, zinkt dieper en dieper in het water , bereikt 

 op het laatst den bodem, en het veen is gevormd. Op die drijftillen 

 kunnen zich ook boomen ontwikkelen , die weder op hunne beurt tot 

 de veenvorming bijdragen. De drijvende wouden in het land der 



