hê^ DE MONDEN DER RIVIEREIS, 



Cauchen bragten de Romeinsche vloten niet zelden in ontzetting en 

 levensgevaar. '■'■ Terra non est^ sed aquls suhjaceniibus innatat et 

 sus^jensa late vacillat^ (het is geen land, maar het drijft en hangt 

 al wankelend op de waters) zoo beschreef een Eomeinsch geschied- 

 schrijver ons vaderland. 



Hoewel het voorzeker overdreven zonde zijn, de vorming on- 

 zer veengronden grootendeels aan deze drijftillen toe te schrijven, en 

 er vele andere wijzen van veen vorming bestaan, zoo kunnen wij aan de 

 drijftillen toch eene merkelijke uitbreiding in de geschiedenis van onzen 

 vaderlandschen bodem toekennen. Drijvende wouden vindt men ook in 

 de delta van den Ganges, terwijl de Mississippi wel niet zoo zeer 

 zulke drijftillen bezit, maar jaarlijks eene ontzaggelijke hoeveelheid 

 boomstammen en plantendeelen uit de hoogere wouden van Amerika 

 aanvoert, die tot reusachtige vlotten vereenigd zich aan hare monden 

 afzetten, en de uitbreiding van de delta zeewaarts uitermate bevorderen. 



Eene ligt bewegelijke, zich in den loop der eeuwen zamentrek- 

 kende, gemakkelijk weg te sleuren veenmassa vulde alzoo de Neder- 

 landsche delta allengskens aan, en toen de eerste menschelijke be- 

 woners van ons vaderland, over wie berigten tot ons gekomen 

 zijn, zich hier gevestigd hadden, vertoonde onze delta eene aaneen- 

 schakeling van rivierarmen, meeren, wouden en moerassen. De 

 rivieren veranderden vaak van loop, nu door ophooging van haar 

 bed, dan door een drijvend woud in haar vroegeren loop gehinderd ; 

 hier vormde zich een meer door het afstooten van een nieuwen 

 riviertak in eene lage vlakte, elders werd eene waterkom door voort- 

 gaande veen vorming en verminderden watertoevoer droog, zoodat 

 eene eenigzins naauwkeurige kaart van ons vaderland in die oude 

 tijden zelfs voor de kundigste mannen een moeijelijk vraagstuk 

 blijft. Wij hebben op onze kaart alleen eenige hoofdtrekken op- 

 genomen, waaruit wij zien kunnen, hoe voor een twintigtal 

 eeuwen een breede tak van den Rijn langs den weg van den tegen- 

 woordigen IJssel liep en zich in een zoetwatermeer uitstortte, dat 

 een gedeelte deir Zuiderzee innam , en zich noordwaarts in zee ont- 

 lastte; dit zoetwatermeer wordt door velen voor het meer Flevo 

 gehouden, waarvan de oude schrijvers gewagen. Andere hoofdarmen 



