■H^Ü' DE MüNDE^ DER RIVIEREN. 



Wij kennen reeds eenen vijand, die ons ieder oogenblik bedreigt' 

 namelijk den Noordwester storm, die niet alleen de duinen landwaarts 

 injaagt, maar ook de zeewateren tegen onze kusten en in onze landen 

 drijft; die niet alleen eene afneming van onze kusten bewerkte, maar 

 ook vele landen en meeren binnen in de delta in zee veranderde; 

 die voor weinige eenwen de Zuiderzee deed geboren worden en de 

 boven de Priesche en Groningsche kusten voorhanden landstreken 

 verzwolg. Hoe sterk de afslijpende kracht van wind en zeestroom 

 is , kunnen wij aan den Helder waarnemen , waar binnen drie eenwen 

 eene niet onaanzienlijke landstreek, met dijken doorsneden, in een 

 vaarwater van ongeveer dertig Ned. ellen diepte werd herschapen. De 

 Noordwester storm schijnt evenwel niet de eenige vijand geweest te 

 zijn, maar ook in eene allengsche daling van onzen bodem zelf moet 

 de oorzaak der vernieling gezocht worden. 



Wij treffen onder in de veenen vaak boomstammen aan, in den 

 onderliggenden bodem geworteld , zoodat er geen twijfel kan be- 

 staan, of zij zijn daar ter plaatse gegroeid, en daar zij in het Haar- 

 lemmermeer zoowel als aan de Noordelijke kusten van ons land 

 2 a 3 Ned. ellen beneden den gemiddelden stand der zee voorko- 

 men, zoo moet de bodem sedert hun bestaan merkelijk gedaald zijn, 

 tenzij men wilde aannemen, dat de daar gevonden eiken, berken en 

 andere boomen in vroeger tijd onder water konden groeijen. En 

 ware dit ook al mogelijk geweest, dan zoude toch de veenmassa, 

 die uit kleine planten bestaat, en onder Amsterdam, zoowel als 

 in vele andere Hollandsche en Groningsche veenen, tot op 5 a 6 

 ellen onder den waterspiegel der zee gelegen is, moeijelijk zonder 

 eene daling van den bodem te verklaren zijn. Immers zoude men 

 dan al onze veenvormingen uit de bezinking van drijftillen moeten 

 verklaren, daar eene ontwikkeling van waterplanten in zoo diepe 

 wateren niet wordt waargenomen. De veenen aan onze Noordelijke 

 kuststreken, wier lagere ligging wij zoo even bespraken, schijnen 

 evenwel niet door drijftillen ontstaan te zijn, maar vertoonen het 

 karakter van op de plaats zelve in het water gevormde veenlagen 

 en pleiten voor eene daling van onzen vaderlandschen bodem. 



