17' 



DE MONDEN DER RIVIEREN, "t^ 



misschien reeds tijdens de vorming van onze delta werkzaam was, 

 zoo komt het gegronde bezwaar bij ons op, hoe onder eene voort- 

 gaande daling van den gevormden bodem ons land ooit die uitbrei- 

 ding heeft kunnen bezitten, die het in oude dagen deelachtig was? 

 Denken wij ons, om dit bezwaar op te lossen, terug in den tijd, 

 toen Midden-Europa nog in den natuurstaat verkeerde, en de nij- 

 vere hand des menschen de gedaante des aardrijks nog niet veran- 

 derd had. Toen bedekten wijd uitgestrekte wouden de toppen der 

 bergen en heuvelen , die van Eijn en Maas in duizende beken hunne 

 wateren afzonden. Wouden vermeerderen den waterrijkdom der bron- 

 nen en beken, zooals voorbeelden geleerd hebben. Onder de vele 

 waarnemingen daaromtrent vermelden wij alleen die van v. humboj.dt 

 en BoussiNGAULï nopens het dal van Aragua in de Zuid-Amerikaan- 

 sche provincie Venezuela. Eondom door bergen en heuvelen omge- 

 ven ligt daar het schoone Tacariguameer , dat de watereu der om- 

 ringende hoogten ontvangt zonder dat daarvan iets kan afvloeijen, 

 terwijl alleen de verdamping de watermassa het meer binnen zekere 

 grenzen houdt. Toen humboldt omstreeks het begin van deze 

 eeuw het meer bezocht , waren de bewoners niet weinig bezorgd wegens 

 de uitdrooging , die het meer sedert dertig jaren te gemoet ging ; hi] 

 vond deze bezorgdheid niet ongegrond en stellige bewijzen voor 

 eenen steeds afnemenden waterstand voorhanden. Hij schreef die uit- 

 drooging aan het ontginnen van groote woudstreken toe, want in 

 de laatste tijden had de aanbouw van suikerriet, indigo, enz. daar eene 

 groote uitbreiding verkregen en was de bevolking in aantal zeer 

 toegenomen. Maar zware staatkundige ongevallen bezochten later 

 het land; de opstand tegen Spanje, een strijd op leven en dood, 

 vernielde de vreedzame bevolking van Aragua; de plantagiën werden 

 verlaten, en onder den tropischen hemel werden de verlaten akkers 

 snel door de woud vegetatie weder ingenomen. Vijf-en-twintig jaren 

 na V. HUMBOLDTs verblijf aldaar bezocht boussingault deze stre- 

 ken, en in stede van eene afneming van den waterspiegel was het 

 nu eene rijzing van de oppervlakte van het meer, die de be- 

 woners met zorg vervulde. Wat de verklaring van dit verschijn- 

 sel aangaat, zoo moet zij vooral daarin gezocht worden, dat de 



