DE MONDEN DER RIVIEREN. X^ 



Hoe geheel anders werd het, toen de bosschen van Germauië ver- 

 dwenen, de rivieren minder water en slib aanvoerden, en de bedij- 

 king der landen hen van hunne natuurlijke ophooging beroofde. 

 Toen was er geene stilstaande watermassa meer, waaruit alles be- 

 zinken kon, maar de van alle zijden ingesloten rivieren konden 

 slechts aan hare monden een gedeelte harer schatten afzetten, ter- 

 wijl een groot gedeelte daarvan verre in den oceaan werd wegge- 

 voerd. Terwijl in den ouden tijd de aanslibbing tegen de daling op 

 kon wegen, terwijl toen de plantengroei der lagere veenen een be- 

 wegelijken , maar daarom niet minder veerkrachtigen dam aan den aan- 

 drang der zeewateren in den weg stelde, terwijl toen het riet uit 

 de fabel van lafontaine aan den wind toeriep ^''je plie, et ne romjps 

 pas''\ — zoo werd later onze ingedijkte, drooggelegde bodem aan 

 de woede van den oceaan ten prooi gegeven. De duinketen werd 

 verbroken, de eene landstreek na de andere verdween in de gol- 

 ven; krachtige kunstmiddelen werden er vereischt om den kunst- 

 matig daargestelden bodem te beveiligen; het uitgraven der veenen 

 bragt die lage, ver onder de oppervlakte van den oceaan gelegen 

 polders tot stand, waar de maalwerktuigen nimmer ontbeerd kunnen 

 worden, en die met nog meer regt dan onze Zeeuwsche eilanden in 

 haar wapenschild de spreuk mogten voeren '■'•Uictor et emergo.'''' 



Wat zal dan, zoo vragen onze lezers welligt, de toekomst van 

 Nederland zijn? Zal ook de bodem verder dalen en de oceaan voort- 

 gaan, ons land te vernielen? Wij weten het niet, maar kunnen in 

 allen gevalle verzekeren , dat de verschijnselen , zooals zij zich in den 

 tegenwoordigen tijd geregeld hebben, van niet zoo verontru.stenden 

 aard zijn, of ons volk kan met zorg en waakzaamheid nog vele 

 eeuwen den Nederlandschen bodem bewonen. Maar de deltavormin- 

 gen zijn geen werk voor de eeuwigheid, het zijn en blijven ver- 

 gankelijke bodems. De nederzettingen aan de monden der rivieren 

 zijn tijdelijke bewaarplaatsen der door de stroomen aangevoerde 

 stofl'en, van waar de oceaan ze allengskens medesleept en in zijne 

 grondelooze diepten verzwelgt, — en, 



"Was drunten die furchtbare Tiele verhehle 

 "Das erzahlt keiiie glückliche meuschliche Seele." 



