OVER IIET ONWEDER. 195 



zoekingen echter hebben dit gevoelen zeer onwaarschijnlijk gemaakt, 

 zonder dat men daarvoor iets beters in de plaats heeft gevonden. 



Een ander natuuronderzoeker, peltieu genaamd, heeft een geheel 

 eigenaardig gevoelen over het ontstaan van de dampkrings-elektriciteil 

 geuit. Naar zijne denkbeelden moet men onze Aarde zelve beschouwen 

 als een ligchaam met zoogenaamde negative of harsachtige elektriciteit 

 geladen. De dampen, welke daaruit oprijzen, zijn dus eveneens geëlek- 

 triseerd; maar alle dampen stijgen niet even hoog. De groote hitte 

 tusschen de keerkringen brengt zeer groote uitwasemingen te weeg, 

 die zich als luchtstroomen ter wederzijde van de linie naar de po- 

 len uitbreiden, en door hare soortelijke ligtheid eene groote hoogte 

 bereiken. Yan daar oefenen zij eenen terugwerkenden of verdeelen- 

 den invloed uit op de lager zwevende wolken en dagelijksche uit- 

 darapingen, die volgens de bekende wetten der elektriciteit hierdoor 

 eenen toestand van positive elektriciteit moeten aannemen. 



Ook LAMONT is der meening toegedaan, dat de Aarde alleen als 

 de bron der elektriciteit moet worden aangemerkt, en dat regen en 

 damp haar als goede geleiders van de Aarde opnemen en naar boven 

 voeren. De verschillende staat van negative en positive elektriciteit 

 bij de wolken waargenomen, wordt door de bekende verdeeling, die 

 electrische ligchamen onderling uitoefenen, te weeg gebragt. 



Uit deze korte mededeeling kan blijken, dat men over de eigen- 

 lijke bron der lucht-elektriciteit in het onzekere is. Met de hypothe- 

 sen van PELTIER en lamont laten zich vele verschijnselen vrij goed 

 verklaren, maar het bewijs, dat de aarde een negatief geëlektriseerd 

 ligchaam is, moet nog geleverd worden. 



Ik waag het niet een gevoelen over het ontstaan van de damp- 

 krings-elektriciteit uit te brengen, maar meen toch te mogen vragen, 

 of men niet verkeerd handelt door daarvoor eene enkele bron te zoeken. 



Het is bekend dat wij door warmte, wrijving, drukking, schei- 

 kundige verbindingen enz. elektriciteit kunnen opwekken , wel is 

 waar in hoogst geringe hoeveelheden bij die der lucht vergeleken; 

 maar wat beteekenen de hulpmiddelen in onze laboratoriën gebezigd, 

 bij de groote werkplaatsen in de vrije natuur? 



Wat is, om een voorbeeld te noemen, de luchtstroom of wind door 



13"^ 



