OVER HET ONWEDER. 205 



Alleen wil ik hier bijvoegen, dat de grootste tijdsruimte tusschen 

 het licht en het geluid door mij waargenomen, niet boven 40 se- 

 conden heeft bedragen, hetgeen een afstand van ruim 13.000 ellen 

 zoude aanwijzen. De natuuronderzoeker de l'isle heeft echter grootere 

 tusschenruimteu waargenomen. De slag zelve duurt zelden langer dan 

 eene halve minuut, en kan, 't geen reeds voor eeuwen is oj)gemerkt, 

 slechts op betrekkelijk kleine afstanden gehoord worden. Nimmer 

 heb ik te Warmond, een dorp op ruim 4 uur afstands van 's Gra- 

 venhage gelegen , een onweder gehoord op laatstgemelde plaats rol- 

 lende, terwijl de slag van een kanon aldaar ontstoken, volkomen 

 duidelijk konde worden vernomen, hetgeen gewis aan de betere ge- 

 leiding der aarde boven de lucht moet worden toegeschreven. 



Door de algemeen bekende handelwijze, om elke seconde tellens 

 tusschen het licht en het geluid gelijk te stellen met een weg van 

 ongeveer 1000 voeten of 333 ellen, kan men vrij naauwkeurig tot 

 den afstand tusschen de bui en de plaats besluiten , maar de hoogte der 

 bui boven de aarde kan men op deze wijze niet leeren kennen. Op 

 grond van eenige waarnemingen meen ik echter te mogen aanne- 

 men, dat de donderbuijen hier te lande dikwijls tot beneden 600 — 700 

 ellen nederdalen. Yan de grootste hoogten is mij niets bekend. 



Arago heeft in zijne bekende Notice enz, vele waarnemingen 

 dienaangaande verzameld, waaruit blijkt dat de onweders in de Al- 

 pen tot eene hoogte van 4.500 el, en in de Pyreneën tot 3.500 

 el boven het vlak der zee kunnen oprijzen. In de vlakke landen schijnen 

 zij meerendeels betrekkelijk eene grootere hoogte te bereiken, want de 

 afstand tusschen de buijen en den grond is daarbij grooter dan op de ber- 

 gen. Dikwijls dalen de buijen in de berglanden zeer laag, zoodat de rei- 

 zigers daarmede omringd wórden en zich te midden daarvan bevinden. 

 Behalve 't geen ik reeds van pei.tikr daaromtrent heb gezegd, 

 voeg ik hierbij dat peytier en howard, tijdens zij met opmetingen 

 in de Pyreneën in den jare 1832 bezig waren, dikwijls eenen don- 

 derslag naast zich waarnamen. Dit geluid was dof, overeenkomende 

 met dat van een ontplofïenden hoop van los buskruid. 



Dit berigt strookt geheel met eene mededeeling, die ik aan mijn' 

 geaphten vriend den Hoogleeraar schroeder v. d. kolk verschul- 



