216 ELEKTRISCHE UURWERKEN, 



de meeste stof geeft om in trotsch bewustzijn van menschenkracht 

 het hoofd omhoog te heffen, geeft ons, van eene andere zijde 

 beschouwd , ook weder reden om dat hoofd te buigen in nederigheid , 

 door ons luide te herinneren aan menschelijke beperktheid en onvol- 

 komenheid. Maar ook zelfs deze beschouwing behoeft ons niet te 

 ontmoedigen. Wij zien het in de geschiedenis van alle bewerkingen, 

 van allen menschenarbeid : de mensch neemt, wel is waar, het ge- 

 brekkige in zijn werk als iets on ver mij delijk s aan, en poogt wel 

 aanhoudend dit te verminderen , maar denkt er niet aan om het 

 geheel weg te nemen; hij tracht naar volmaking, maar nooit naar 

 volmaaktheid; doch dit geldt alleen voor de afzonderlijke menschen- 

 werken, elk op zich zelf beschouwd. Voor en door het geheel, in 

 verbinding van het een wat de mensch voortbrengt met het ander, 

 tracht het menschdom naar volmaaktheid. De mensch schikt zich 

 lijdelijk in het onvolmaakte van eenigen arbeid, maar niet in de 

 gevolgen daarvan. Hij tracht veeleer altijd die gevolgen door iets 

 anders, iets dat hij niet in het werk aanbrengt, maar dat hij daar- 

 nevens stelt, geheel weg te nemen of althans voor hem onschadelijk 

 te maken, en juist in het uitdenken en aanwenden van zulke hulp- 

 middelen toont zich de menschelijke geest bijzonder vruchtbaar, 

 rijk en bewonderenswaardig. 



Een voorbeeld moge ophelderen wat in deze beweringen nog duis- 

 ter kan zijn. Elk zakuurwerk, ook het meest gewone, mag met volle 

 regt een monument van menschelijke vindingskracht en studie en 

 vlijt worden genoemd. Het han zoo worden vervaardigd, dat het in 

 zijne werlcing bijna volkomen is; maar dan heeft het een ander gebrek, 

 dan is het zoo duur, dat slechts zij het kunnen bekomen, voof wie 

 eene naauwkeurige kennis van den tijd minder belangrijk mag wor- 

 den genoemd dan voor vele anderen, buiten wier bereik het dan 

 ligt. Daarom vergenoegen deze zich met veel goedkoopere en dus ook in 

 dezelfde reden minder volmaakte uurwerken. Maar de uitwerkselen van 

 die onvolmaaktheid tracht men weg te nemen op velerlei wijzen , vooral 

 door de publieke uurwerken. Zijn deze door hunnen aard, op vele 

 plaatsen door hunnen ouderdom, onvolmaakt, ja gebrekkig, in de 

 laatste jaren heeft men geleerd ze geheel anders aan te wenden, 



