240 DE DOOD, PHYSIOLOGISCH BESCHOUWD. 



in disharmonie geraken, zoo is ook de achteruitgang ^ de inwikke- 

 ling bij den grijsaard geene ziekte, zoo lang deze bij alle verrig- 

 tingen nagenoeg in dezelfde mate plaats heeft, en de onderlinge 

 overeenstemming der verrigtingen dus bewaard blijft. 



Intusschen is het eene waarheid, dat, even als de eerste kinds- 

 heid, zoo ook de hoogste ouderdom meer dan het overige des levens 

 geneigdheid bezit tot ziekte. Hoe jonger het kind is, des te 

 sneller is de gang der ontwikkeling; hoe ouder de grijsaard, met 

 des te rasser schreden gaat de inwikkeling voort. Maar daarom ook 

 in beide gevallen meer kans op verbreking van het evenwigt der ver- 

 rigtingen op zulk eene wijze, dat daardoor ziekelijke storingen ontstaan. 



Zoo gaat dan nu bij een natuurlijken, gezonden ouderdom de 

 inwikkeling voort, altijd trapsgewijze, maar met langzamerhand 

 versnelde schreden. Eindelijk moet er nu toch een tijdstip komen, 

 waarop eene der hoofdverrigtingen in zoo verre te kort schiet, dat 

 zij op de overigen niet meer dien invloed vermag uit te oefenen , 

 welke voor de blijvende werking van deze laatsten de voorwaarde 

 is. Er moet, ook bij eene volstrekt gelijkmatige afneming van alle 

 verrigtingen , een oogenblik komen , waarop de invloed van eene , 

 ofschoon daarom niet dadelijk geheel ophoudende, toch ongenoeg- 

 zaam wordt om in de behoeften der overigen te voorzien. Maar 

 dan is ook de harmonie van het organisme onherstelbaar verbroken ; 

 de overige levensverrigtingen , verstoken van genoegzam.e medewer- 

 kino", nemen snel in werkzaamheid af, weigeren wederkeerig hare 

 hulp aan de 't eerst te kort schietende, en weldra staan allen stil 

 en liet leven is voor altijd uitgedoofd. 



Welke verrigting zou het nu zijn, van wier gebrekkig geworden 

 uitoefening in gewone gevallen de natuurlijke dood uitgaat? De 

 bloedsomloop zal het niet zijn ; want bij den natuurlijken dood 

 altijd, bij den tegennatuurl ijken meestal, sterft het hart het laatst. 

 E.EVEII.LÉ-PARISE wil, dat de ouderdom zou beginnen van de adem- 

 halingswerktuigen, de longen; zoo zou men dan kunnen ver- 

 moeden, dat ook de dood daarvan uitgaat. Maar de ouderdom gaat 

 van alle organen uit, en het zijn bij lange na niet altijd de adem- 

 halingsverrigtingen , welke in hare verminderde werking de allereerste 



