DE DOOD, 



PHYSIOLOGISCH BESCHOUWD, 



DOOR 



Dr. D. LUBACH. 



{Vervolg en slot van bladz. 243.) 



Na het aangevoerde moet thans wel de vraag bij ons oprijzen : 

 welke is de physiologische grond voor de noodwendigheid van den 

 natuurlijken dood? Om welke reden moet elk levend wezen, wanneer 

 het eenmaal zijne hoogste ontwikkeling bereikt heeft, afnemen, te- 

 ruggaan en sterven? Niemand mijner lezers zal zich, vertrouw ik, 

 kunnen te vreden stellen met antwoorden op die vraag, van gehalte 

 als de volgende: "Wat een begin gehad heeft, moet ook een einde 

 hebben ," of, "op een tijdperk van ontwikkeling moet een tijdperk 

 van teruggang volgen," of, "het organisme is beperkt in de ruimte 

 en moet alzoo ook beperkt zijn in den tijd," of, het "individuele 

 leven heeft zich ontwikkeld uit het universele, is alzoo slechts een 

 verschijnsel van dit laatste, en daar alle verschijnselen en vormen 

 wisselend en voorbijgaand zijn, en slechts het Avezen , het universe- 

 le, zonder begin of einde is, zoo moet ook het individuele leven 

 tot zijne bron, het universele, terugkeeren en zich daarin oplos- 

 sen." Niemand, zeg ik, die iets meer dan magtspreuken en woorden- 

 kraam verlangt, zal zich met dergelijke antwoorden te vreden stellen. 

 Er zijn er, en van ouds her, die den grond voor de noodwendig- 

 heid des doods meenen te vinden in eene zich gedurende den ouder- 

 dom openbarende droogheid en stijfheid der weefsels, in de ver- 

 beening der slagaderen, de digtgroeijing der haarvaten enz , waardoor 

 de werking der verrigtingen belemmerd en eindelijk opgeheven zoude 



1857. 17 



