DE DOOD, PHYSfOLOGISCH BESCHOUWD. 26o 



deren kant is het even waar, dat, vooral in onzen tijd, die gevallen niet 

 zoo dikwijls voorkomen , als men wel eens hier en daar beweerd 

 vindt; vooral moet men de berigten dienaangaande in de dagbladen 

 mistrouwen, daar het zoo dikwijls bij behoorlijk onderzoek blijkt, 

 dat deze geheel ongegrond zijn. Toch blijft de mogelijkheid van 

 levend begraven te worden bestaan , want er bestaat een schijnbare 

 dood, een schijndood, en het is daarom., dat men regt heeft te 

 zoeken naar een onbedriegelijk teeken van den dood. De duidelijke 

 sporen van de beginnende verrotting zijn zulk een teeken , want 

 waar die zich vertoonen , heeft men ongetwijfeld een lijk voor zich. 

 Maar is het volstrekt noodig die teekenen af te wachten , en zou 

 men nooit tot het begraven mogen overgaan, voor ze zich vertoond 

 hebben? Waren er met het bewaren van een lijk, tot den tijd toe, 

 dat de ontbinding aanvangt, geene groote zwarigheden verbonden, 

 dan zou die vraag weinig te pas komen; maar er bestaan daartegen 

 vaak zwarigheden en dikwijls zeer groote, getuigen de lijkenhaizen, 

 die men opgerigt, of wier oprigting men vroeger vaak aanbevolen 

 heeft. Ik meen echter op die vraag gerust te mogen antwoorden, 

 dat wanneer de opgegeven verschijnselen van den dood allen aan- 

 wezig zijn, men de beginnende ontbinding niet behoeft af te wach- 

 ten. Vertoonen zich daarentegen slechts enkele van die verschijn- 

 selen, dan is het zaak om de grootste voorzigtigheid in acht te 

 nemen, en liever de begraving uit te stellen tot zich de ontbinding 

 openbaart, welke, zoo de dood werkelijk voorhanden is, nooit zal 

 achterwege blijven, en die men des noods door het aanbrengen 

 van warmte bevorderen en vervroegen kan. Men zou kunnen te- 

 genwerpen , dat, als de ademhaling en de bloedsomloop hebben 

 opgehouden, dit op zich zelf een zeker teeken van den dood zijn 

 moet. Dit is zeker waar ; doch het is genoeg bekend , dat die ver- 

 rigtingen somtijds schene?i opgehouden te hebben, en toch nog in 

 uiterst geringen graad moeten hebben voortbestaan, daar het leven 

 later terugkeerde, hetgeen zonder dat niet had kunnen geschieden. 

 In de laatste jaren heeft men, naar aanleiding van een geschrift 

 van den Transchen geneeskundige bouchut, het onderzoek van het 

 hart door het gehoor, de auscultatie, op het onderscheiden van 



