DE DOOD, PHYSIOLOGISCH BESCHOUWD. 265 



niet-organische verbindingen ontstaan en blijven in stand ten ge- 

 volge der eenvoudige wetten van de scheikundige verwantschap, 

 en zijn altijd tweeledig, binair. Daarentegen zijn de organische 

 verbindingen, waaruit het bewerktuigd zamenstel bestaat, gevormd 

 en worden in stand gehouden door het leven zelf, dat de werking 

 der scheikundige verwantschappen wijzigt. Zij zijn daarbij grooten- 

 deels drie- of vierledig. Zoodra nu echter het leven in den mensch 

 is uitgebluscht , houdt ook de oorzaak op, waardoor de organische 

 verbindingen in stand werden gehouden, en de grondstoffen, waaruit 

 die verbindingen bestonden, beginnen nu vrijelijk en onbelemmerd 

 gehoor te geven aan de wetten harer onderlinge verwantschap. Daar- 

 van is het gevolg, dat in elk deeltje des ligchaams iedere grond- 

 stof zich losmaakt uit de vereenigingen , welke zij zich tot dusverre 

 had moeten laten welgevallen, en uit de andere grondstoffen, waar- 

 mede zij in aanraking is, die uitkiest om er zich mede te verbin- 

 den , met welke hare natuurlijke verwantschap het grootst is. De 

 einduitkomst is, dat alle deelen des ligchaams zich ontbinden in 

 niet-organische stoffen, welke nu gedeeltelijk in gasvormigen staat 

 in de lucht ontwijken, gedeeltelijk in het water, voor zoover dit 

 met het lijk in aanraking komt, worden opgelost, gedeeltelijk tot 

 een bestanddeel worden van den grond, waarin het lijk begraven is. 

 De beenderen blijven het langst in wezen; zij droogen uit, en val- 

 len na zeer langen tijd tot stof uiteen, gelijk men soms waarneemt 

 bij het openen van zeer oude begraafplaatsen. 



Vóórdat deze scheikundige veranderingen voltooid zijn, verloopt 

 er een geruime tijd, die evenwel zeer verschillend zijn kan; dat 

 verschil wordt door een aantal omstandigheden bepaald, waarover 

 ik hier niet kan uitweiden. 



De verrotting is een middel, dat de natuur bezigt om de stof 

 der van leven beroofde organen, wier voortbestaan voortaan doelloos 

 zijn zou, te herleiden tot eenvoudiger verbindingen, opdat zij er 

 weder van zou kunnen gebruik maken tot het vormen van nieuwe 

 organische voortbrengselen. Uit den bodem, vruchtbaar gemaakt 

 door die scheikundig omgezette stof, ontwikkelt zich een weelderige 

 plantengroei; die planten dienen wederom aan dieren tot voedsel; 



