266 DE DOOD, PHYSIOLOGISGH BESCHOUWD. 



de stof, waaruit die planten en die dieren bestaan, gaat, wanneer 

 deze op hunne beurt sterven, weder tot den niet -organischen toestand 

 over, om later al weder op nieuw aan de vorming en ontwikkeling 

 van organische wezens dienstbaar te worden gemaakt. Zoo bestaat er 

 in de natuur tusschen het organische en niet-organische rijk een altijd 

 durende omloop van stof; de stof, waaruit eene plant of een dier 

 bestaat, is onvergankelijk; slechts de vormen dier stof zijn voorbij- 

 gaand , en de dood, met de daarop volgende ontbinding, is alzoo niet 

 eene vernietiging der stof, waaruit ons ligchaam bestaat, maar de 

 weg en de voorbereiding tot nieuwe organische ontwikkeling, tot 

 een nieuw leven. 



Is dan de stof, waaruit het ligchaam bestaat, gelijk trouwens alle 

 stof, onvergankelijk; kan zij zelfs onsterfelijk genoemd worden, voor 

 zoover de natuur haar, telkens na den dood des ligchaams tot het- 

 welk zij behoorde, in zulk een toestand verplaatst, dat zij wederom een 

 deel van het een of ander levend organisme kan uitmaken , en alzoo 

 telkens weer met nieuw leven worden bezield, — dan ligt de vraag 

 voor de hand , of er voor den denkenden geest , dien wij ons 

 altijd als aan ons ligchaam tegenovergesteld voorstellen, ook eene 

 dergelijke toekomst bestaat, en of dus die geest ook onvergankelijk 

 en onsterfelijk is. Of zou die onsterfelijkheid misschien alleen daarin 

 bestaan, dat wij naar den geest, zooals men het uitdrukt, blijven 

 voortleven in onze nakomelingen, in de ons opvolgende geslachten, 

 in de menschheid, voor zoover wij gedurende ons leven op anderen 

 eenigerlei invloed hebben uitgeoefend , of onze intellectuele arbeid 

 eenige blijvende uitkomsten heeft geleverd? Of moet men eene ge- 

 heele andere onsterfelijkheid van den geest aannemen, waarbij, na 

 den dood des ligchaams, onze individuele persoonlijkheid, ons zich 

 zelven bewust ik, als zoodanig blijft voortbestaan? 



]k acht mij verpligt aan het slot van dit opstel deze vragen 

 aan te roeren. Mogt men het toch al willen ontkennen, dat de 

 physiologie zich met die vragen te bemoeijen heeft, wanneer zij, als 

 authropologie optredende, niet slechts deze of gene zijde van het 



