DE KARPER. 277 



zijn, zoo groot als een kind van zes jaar, en bij Frankfort aan den 

 Oder een van 70 pond; terwijl jovius verzekert, dat er in het 

 meer Como een gevangen is van 200 pond, wat wel eenigzins fa- 

 belachtig schijnt, ofschoon hij er bijvoegt, dat men van zijne rib- 

 ben meshechten gemaakt heeft. 



De karper leeft zeer lang buiten het water. In vochtig mos 

 gewikkeld, met melk, gekookte groenten en met in wijn gedoopt brood 

 gevoederd, kan men hem veertien dagen in het leven houden, als 

 men slechts zorgt het mos nu en dan vochtig te maken ; ook wordt 

 hij dan tevens zeer vet en lekker. Bloch wil, dat men hem den 

 geheelen winter in een' kelder kan bewaren , als men hem in een 

 netje met nat gras hangt en dit nu en dan bevochtigt. Ook kan 

 men hem dertig mijlen ver vervoeren in sneeuw gepakt met een 

 stukje brood, dat in brandewijn gedoopt is, in den bek gestoken. 



Deze visch bewoont bij voorkeur de gematigde en warme gedeelten 

 van Europa; maar zelfs in Cajenne leeft hij zeer goed, doch schijnt 

 daar niet voort te telen. Hij is nog niet aangetroiïen in wateren waar 

 de zalm nog zeer goed te huis is; zoo vindt men hem noch op de 

 Orkneys, noch op IJsland, noch in Groenland. Zelfs in Zweden 

 en Noorwegen groeit hij niet voordeelig, en worden er daarom jaar- 

 lijks duizenden, in bijzonder daarvoor ingerigte schepen, naar Chris- 

 tiania en Stokholm uit Pruissen afgezonden. In 1560, onder frederik 

 II, werd de karper door peter oxe het eerst in Denemarken in- 

 gevoerd. Volgens wiLLiiGHBY zou de karper voor het eerst in En- 

 •j-elaud gebragt zijn door marshall in het jaar 1600, doch yarrell 

 beweert dat hij er veel vroeger reeds bekend was, aangezien een 

 werk van juliana barness, in 1496 te Westminster gedrukt, van 

 karpers spreekt, en men in een aanteckeningboek van bijzondere 

 uitgaven van Koning hendrik VIII, van het jaar 15-32, dikwijls 

 posten uitgetrokken ziet voor personen ^'die den Koning karpers brag- 

 ten." Palt.as zegt dat de eerste karpers in Petersburg werden inge- 

 voerd uit Pruissen in 1729 en dat die invoer jaarlijks herliaald werd. 



De karper is een vreedzaam en eenigzins vreesachtig dier, is 

 gezellig van aard en verhuist niet ligt uit de Avateren, waarin hij 

 gewend is. Van alle visschen is hij zekerlijk de minst roofzuchtige; 



