29Ó i)E BORENDE SCHELPDIEREN. 



Ook de handel en alle andere takken van volksbedrijf bloeiden. 

 Zelfs waren eindelijk de pogingen gelukt om de Oostendesche maat- 

 schappij ten val te brengen. Het besluit, waarbij aan deze maatschappi] 

 door den Keizer de vaart op Oost-Indië verboden werd , was de 

 prijs voor onze deelneming aan het Weener verdrag, en zoo had de 

 Hollandsche Oost-Indische maatschappij deze gehate mededingster 

 voortaan niet meer te vreezen en kon zij voortgaan om nog een 

 tijdlang schatten op schatten te stapelen, die hare bewindhebbers en 

 actiehouders in staat stelden eene Oostersche weelde ten toon te 

 spreiden in de paleizen , die langs de heeren- en keizersgrachten te 

 Amsterdam verrezen. 



Eust en vrede naar buiten, welvaart, ja overvloed van binnen, — 

 welk was dan het vreesselijk onheil, dat de gemoederen met schrik 

 en angst vervulde, dat de geloovige gemeente naar de bedehuizen 

 dreef, om van Hoogerhand hulp te smeeken, uitredding, waar men- 

 schelijke kracht scheen te kort te schieten? 



Dat vreesselijk onheil, hetwelk in bange verwachting werd te ge- 

 moet gezien , was geen ander dan het bezwijken van alle onze zeedijken 

 voor het geweld der golven, en, als noodzakelijk gevolg van het 

 verlies dezer borstweringen, de onherstelbare overstrooming onzer 

 rijkste provinciën. Noord- en Zuid-Holland, Zeeland en friesland. 

 Yele tienduizende bunders van onzen besten grond , te midden waar- 

 van tallooze welvarende dorpen en aanzienlijke steden gelegen wa- 

 ren, werden met een wis verderf bedreigd en schenen de prooi te 

 zullen worden der zee, waartegen eeuwen lange kunstvlijt en in- 

 spanning ze tot hiertoe hadden weten te verdedigen. 



Een schijnbaar nietig schepsel, een diertje van weinige duimen 

 lengte en weinig dikker dan een stevige penneschacht , was de oor- 

 zaak van die maar al te regtmatige vrees en angst. Het was de zoo- 

 genaamde ^aalworm^ {Teredo\ die de palen doorboorde, waarmede onze 

 dijken toen algemeen omgeven waren. Het eerst ontdekte men zulks 

 in den herfst van 1780 aan den Westkappelschen dijk op het eiland 

 Walcheren, een jaar later aan den West-rrieschen dijk bij Medem- 

 blik, alsmede aan den Helder, op Texel en langs de kust van 

 Friesland. Overal werden de palen bij den grond afgebroken en 



