294 



DE BORENDE SCHELPDIEREN. 



Zal men echter de werking van een werktuig goed begrijpen, 

 dan dient men vooraf deszelfs zamenstelling te kennen. Eenige 

 woorden over de organisatie der dieren, welke ik hier op het oog 

 heb, zullen derhalve noodzakelijk vooraf moeten gaan. 



De paalworm, waarvan trouwens verscheidene soorten voorkomen, 

 allen vereenigd in het geslacht Teredo, draagt eigenlijk een ver- 

 keerden naam. Er zijn, wel is waar, echte wormen die ook hout 

 doorknagen, doch dit dier gelijkt daarop alleen door den langge- 

 rekten ligchaamsvorm , maar behoort eigenlijk, gelijk uit de geheele 

 bewerktuiging 'blijkt, even als de Pholaden en de overige dieren, 

 welke wij hier verder beschouwen zullen, tot de groote klasse der 

 Weekdieren, en wel tot de tweekleppige Schelpdieren. 



Mosselen, oesters en 

 dergelijken mogen nu 

 aan de meesten onzer 

 lezers alleen bekend zijn 

 als dieren die men eet 

 9 en die gemakkelijk door 

 de keel glijden, — voor 

 dengenen, die de moeite 

 neemt die schijnbaar zoo 

 eenvoudig gevormde lig- 



chamen naauwkeurig te 



Anatomie van mactra ; a anus, b achterste sluit- 

 spier, c zenuwknoop der kieuwen, d ovariiim, e t 

 darmkanaal, f schaal, y zenuwstreng die den zenuw- 

 knoop van den slokdarm met die der kieuwen ver- 

 bindt, Ji maag, i hart, Ic lever, l zenuwknoop van 3 1 i •• 

 den slokdarm, m voorste sluitspier, n zenuwtakjes, OnderZOCKen , verKriJgen 

 o mondopening^ een der mondtentakels, y z zii Weldra eene geheel an- 

 mantel, v rand der schaal, w kieuwbladen, ?/ mond "^ ^ 



sipho, z anaal-sipho. dere beteekenis , en met 



verwondering ontdekt hij daarin eene menigte van organen, die elk 

 voor zich eene bepaalde verrigting hebben. Organen voor de spijs- 

 verteering: een slokdarm, maag, darmkanaal, lever, nier; organen 

 voor den bloedsomloop, bestaande uit een doorgaans het darmka- 

 naal omgevend hart, terwijl het bloed verder, deels in bijzondere 

 vaten, deels in grootere holten stroomt; bovendien een eigfen stelsel 

 van vaten, die in verband staan met uitwendige openingen, waar- 

 door het water, te midden waarvan het dier leeft, regtstreeks in 

 zijn ligchaam kan doordringen en zich zelfs met zijn bloed ver- 



