298 DE BORENDE SCHELPDIEREN. 



ren voor. Zij waren trouwens voor hen onontbeerlijk, want alleen 

 daardoor kunnen deze dieren, opgesloten als zij zijn voor hun geheele 

 leven in eene naauwe holte , het water inzuigen en uitspuiten , dat 

 voor hen lucht en voedsel te gelijkertijd is. De algemeene ligchaams- 

 gedaante en de betrekkelijke lengte der siphonen kan echter zeer 

 verschillen. Tn het algemeen zijn beide afhankelijk van de meerdere 

 of mindere diepte der gaten of kanalen die zij boren, en van daar 

 dat de zoogenaamde paalwormen, die gangen maken welke soms 

 voeten lang zijn, een zeer sterk verlengd ligchaam en lange sipho- 

 nen hebben, hoewel zij in algemeene bewerktuiging met andere week- 

 dieren dezer afdeeling na overeenstemmen, en slechts een opper- 

 vlakkig waarnemer daarin wormen kan herkennen. Denkt men zich 

 b. v. het ligchaam van een slijkmossel met al zijne deelen, derhalve 

 ook den mantel, sterk in de lengte uitgerekt en in gelijke ver- 

 houding dunner geworden, dan zal men ongeveer een dier verkrij- 

 gen, dat, de kleinheid van de schelp uitgezonderd, aan een paal- 

 worm beantwoordt. 



Behalve de twee genoemde openingen der siphonen is er echter 

 aan den mantelzak der schelpdieren nog eene andere meer naar 

 voren geplaatste opening, waardoor een orgaan treedt, dat men 

 voet heeft genoemd. Eigenlijk is die zoogenaamde voet niet anders 

 dan een min of meer tongvormig verlengsel van den buik van het 

 dier. Het draagt den naam van voet, omdat het werkelijk bij zeer 

 velen een orgaan voor plaatsbeweging is, waarop zij zich, hoe zon- 

 derling dit ten aanzien van zulke dieren ook klinken moge, al 

 huppelende en springende voortbewegen. Bij zulke schelpdieren, die 

 hun geheele leven lang op eene en dezelfde plaats blijven, gelijk 

 b. V. de oesters, ontbreekt die voet dan ook. Hij komt echter voor 

 bij de borende schelpdieren, in weerwil dat ook deze hunne woon- 

 plaats nimmer verlaten, maar wij zullen straks zien dat bij dezen 

 de voet eene andere beteekenis verkrijgt, en dat zij zich daarvan 

 op eene aan hunne bijzondere levensbehoeften beantwoordende wijze 

 weten te bedienen. 



Nog een enkel woord over de schelpen die de weeke deelen om- 

 sluiten. Deze schelp wordt door het dier zelf gebouwd. De stof 



