306 DE BORENDE SCHELPDIEREN. 



vele schelpdieren scherpkantige , hoekige ligchaampjes, die glashard 

 zijn en, althans ten deele, uit kiezelzuur bestaan. Aan deze nu 

 schreef hij de raspende of vijlende werking toe, welke het gat doet 

 ontstaan. Ter staving van die meening zoude men zich kannen 

 beroepen op de wijze, waarop vele andere schelpdieren, gelijk de 

 reeds bovengenoemde slijkmossel, de Solen-soorten, de Lutrarien 

 en andere zich in zand of weeke klei inboren. Deze zouden zich 

 daarbij namelijk, althans in den aanvang, alleen van hunnen voet 

 bedienen , welke zich sterk kan uitzetten door opneming van water 

 in het watervaatstelsel , dat het weefsel in alle rigtingen doordringt, 

 ten gevolge waarvan de voet niet alleen grooter maar ook veel 

 stijver en harder wordt. 



Doch ofschoon de mogelijkheid niet ontkennende, dat de scherpe 

 oppervlakte van den voet en van het voorste gedeelte des mantels 

 iets kan bijdragen tot afschuring der wanden van het boorgat , zoo is 

 het echter juister aan den voet eene andere werking toe te kennen; 

 t. w. die om het dier zijdelings te bevestigen, zoodat het een steun- 

 punt heeft voor de vrije werking der spieren, die beurtelings de 

 beide kleppen tot elkander doen naderen en dan weder zich van 

 elkander verwijderen en tevens aan de geheele schelp eene langza- 

 me halfkringswijze beweging doen ondergaan, waarbij zich de voet 

 van tijd tot tijd verplaatst. Het hoofdbezwaar, hiertegen ingebragt, 

 bestond daarin, dat zulke brooze schelpen niet bestand zijn tegen 

 den weerstand, dien harde gesteenten bieden en dat in elk geval de 

 scherpe tandjes en kanten aan de oppervlakte der schelpen daardoor 

 spoedig moesten afslijten. Doch men vergat daarbij twee zaken : 

 vooreerst, dat het geenszins een doorgaande regel is, dat de stof 

 waardoor de afslijting wordt te weeg gebragt, harder moet wezen 

 dan die welke afslijt; de telkens nedervallende waterdroppel, die ein- 

 delijk een steen uitholt, bewijst reeds het tegendeel. Maar ten tweede 

 behoort men niet uit het oog te verliezen, dat het boorwerktuig een 

 deel van een levend, dat is in gestadige ontwikkeling verkeerend 

 wezen is. Beschouwt men namelijk de schelp van eene Pholade van 

 naderbij, dan ziet men dat werkelijk de achterste, het digtst bij de 

 siphonen gelegen deelen zeer duidelijk sporen van slijting vertoo- 



