DE BORENDE SCHELPDIEREN. 307 



nen, maar dat daarentegen de meer naar voren gelegen gedeelten 

 der oppervlakte daarvan veel minder blijken dragen. De verklaring 

 hiervan is zeer eenvoudig. Het boorwerktuig, namelijk de schelp, 

 groeit in gelijke mate als het dier zelf grooter wordt- en daarom 

 behoefte gevoelt aan eene ruimere woning. Die groei van de schelp 

 geschiedt door eene afscheiding van schelpstof langs den rand des 

 mantels, en het gevolg hiervan is, dat de scherpe tandjes en kanten 

 telkens naar voren toe vernieuwd worden. Men moet zich derhalve 

 deze dieren niet voorstellen als in eene onophoudelijke beweging, 

 zonder rust, zonder tusschenpoozen. Integendeel de tijdperken van 

 rust en van werkzaamheid wisselen elkander af. Zijn de schelpen 

 te ver afgeslepen om met vrucht den steen te schuren, zoo houden 

 de dieren zich stil en wachten bedaard af tot dat zich een nieuwe 

 rand met scherpe spitsen langs hunne schelp gevormd heeft, en dan 

 beginnen zij op nieuw te boren, om wederom tot rust te komen, wan- 

 neer de kanten hunner boor stomp zijn geworden. TJit het getal 

 der golvende streepen op de schelpen kan men ten naastenbij tot 

 dat dier afwisselende perioden van. rust en werkzaamheid besluiten. 

 Aan sommige Pholaden-schelpen bedraagt het veertig en meer. 



Zoo zien wij derhalve deze dieren op eene merkwaardige wijze 

 toegerust met eenen toestel die zich telkens vernieuwt, naar gelang 

 de oudere gedeelten daarvan onbruikbaar worden. Inderdaad moet 

 men erkennen, dat de kunstigst ingerigte werktuigen, waarvan de 

 mensch zich bedient, om in de schors onzer planeet diepe putten 

 te boren of gangen te graven door rotsgesteenten heen, hetzij tot 

 daarstelling van gemeenschap of om de schatten op te sporen, die in 

 den schoot der aarde bedolven liggen, slechts zeer gebrekkig zijn, 

 wanneer men ze vergelijkt met den toestel, waarmede de natuur 

 deze kleine wezens heeft toegerust; iets dat nog duidelijker blijken 

 zoude, indien wij ons hier begeven mogten in eene uitvoeriger be- 

 schouwing van de tamelijk zamengestelde werking der spieren, 

 waardoor de tot de boring vereischte bew^egingen worden uitge- 

 voerd. Een der beroemdste ingenieurs dezer eeuw, brunel, aarzelde 

 niet te erkennen, dat de beschouwing van het werk der Pholaden 

 hem het eerste denkbeeld o-eo-even had van den bekenden merkwaar- 



20-^- 



