DE BORENDE SCHELPDIEREN. 311 



eene opperhuid bekleedt. Deze stof nu, zeer na (volgens schloss- 

 berger) doch niet geheel overeenstemmende met de hoornstof 

 (chitine) der insekten, heeft de merkwaardige eigenschap vïin zelfs 

 aan de inwerking van sterke zuren en loogen weerstand te bieden, 

 en zoo verklaart het zich, hoe de schelpen, die bedekt zijn met deze 

 opperhuid, welke zich bovendien van tijd tot tijd vernieuwt, onbe- 

 schadigd blijven, terwijl het door het dier uitgestorte zure vocht 

 den kalksteen oplost, die het tot zijn verblijf heeft gekozen. 



Yoorwaar eene opmerkelijke bijzonderheid, die op nieuw bewijst, 

 hoe het maaksel en de verrigtingen der levende wezens aan hunne 

 eigenaardige behoeften, welke tevens de voorwaarden zijn van hun 

 bestaan en van de voortduring der soort, op de volkomenste wijze 

 beantwoorden. 



Echter zoude men te ver gaan, indien men uit het gezegde het 

 eenzijdige besluit afleidde, dat de natuur deze in gaten wonende 

 schelpdieren, bij uitsluiting van anderen, alleen begiftigd had met 

 dat vermogen om zoowel een zuur vocht als een daaraan weerstand 

 biedend bekleedsel af te scheiden. Integendeel, beide komen ook 

 voor bij vele andere weekdieren , die geen gaten boren , maar hun 

 leven in de open zee doorbrengen. Ook bij de op werktuigelijke 

 wijze borende Pholaden en Teredo's wordt zoowel het een als het 

 ander niet gemist. Werkelijk heeft dan ook die zure afscheiding 

 nog eene andere meer algemeene beteekenis. De in schelpen wo- 

 nende weekdieren vergrooten namelijk niet alleen hunne schelp op 

 eene wijze die gelijken tred houdt met den groei van hun overige 

 ligchaam , maar tevens ondergaat deze in eenige gevallen zekere 

 vormveranderingen, zoo als het verdwijnen van vroeger voorhanden 

 geweest zijnde kanten, kortere en langere uitsteeksels enz., die niet 

 wel op eene andere wijze kunnen verklaard worden dan door aan 

 het dier het vermogen toe te kennen van deze door een zuur vocht 

 op te lossen, terwijl het overige der schaal door de bekleedende 

 opperhuid daartegen bestand is. En wat de Teredo's betreft, zoo 

 bezitten deze in die zure afscheiding het middel om zich los te 

 maken van de kalkbuizen , die de inwendige oppervlakte hunner 

 gangen bekleeden , en waarmede zij tijdelijk zamenhangen. Het is 



