330 IETS OVER ÜKN GOUDVISCH. 



De goudvisch bemint de warmte en is nooit lustiger dan als het 

 water eene tamelijk hooge temperatuur bezit, ook teelt hij dan 

 beter voort dan in te koud water. Deze opmerking heeft in En- 

 geland aanleiding gegeven , om met goudvisscheu zekere kuilen of 

 vijvers te voorzien die eene kunstmatige warmte bezitten, hooger 

 dan die van den dampkring. Men heeft namelijk bij sommige 

 stoomfabrieken eene zeer groote hoeveelheid koud water noodig 

 om den stoom in de machine te verdikken (condenseer en); om 

 dit heet geworden water weder te verkoelen, en dus op nieuw 

 tot gebruik geschikt te maken, laat men het loopen in de zooge- 

 naamde engine-ponds , waar het zijne te groote warmte verliest. 

 De gemiddelde warmte is gewoonlijk 18°. In die ponds nu goud- 

 visscheu gedaan zijnde , vermenigvuldigen zij even snel als in hun 

 vaderland. Drie paren, in zulk een*" vijver geworpen, hadden na 

 verloop van drie jaren zoo veel nakomelingen verwekt, dat bij 

 toeval allen vergiftigd geworden zijnde door eene hoeveelheid koper- 

 groen , die met de gebruikte talk tot smeering van de machine ge- 

 diend had en in den vijver gekomen was, de doode goudvisscheu 

 met kruiwagens vol naar den mesthoop gebragt moesten worden. 

 Overigens doen zij groote dienst in die vijvers, omdat zij de ge- 

 smoltene talk of smeer, die met het water wegloopt en die door op 

 de oppervlakte te drijven en daar te stollen het water beletten zou 

 zijne warmte aan den dampkring mede te deelen , opeten en er zeer 

 goed bij in het leven blijven en groeijen. 



Wat het eten van goudvisscheu aangaat, dit is reeds zeer vroeg 

 beproefd; baster zegt daarvan het volgende: 



"Ik heb eenige der grootste van deze visjes laten kooken en in 

 gezelschap van goede vrienden gegeten. Wij probeerden dezelve met 

 verscheiden sausen^ doch met de zoogenaamde ei^ersatcze waren zij 

 smakelijkst, en veel beter dan de gemeene karper; gekookt waren 

 zij zoo vast van vis niet als de baars, doch anders zoo fijn, mals 

 en tender als eenige rivier-vis kan zijn, en geene fijne hinderlijke 

 graatjes hebbende, als de voorn, snoek, enz. Gebakken waren zij 

 ruim zoo delicieus als baars." 



De goudvisch zou ongetwijfeld, even als de karper, de brasem, 



