338 OVER DE VERANDERINGEN IN HET 



bepaalde streken van onzen aardbol voorkomen , nopens den aard van 

 vroeger klimaat afgeleid worden , meer of min kracht zullen hebben, 

 naarmate de verkregene overeenstemming door meer of minder naauw- 

 keurige en meer of min talrijke bijzonderheden wordt gestaafd. 



In den tegenwoordigen toestand der bewerktuigde schepping wor- 

 den de vormen talrijker naar den evenaar en verdwijnen geheel naar 

 elk der polen. Zoo telt v. humboldt slechts 4000 soorten van 

 planten in gematigd en 13,000 in tropisch Amerika; 1500 in ge- 

 matigd Azië, 4500 in tropisch Azië. Bij sommige natuurlijke plan- 

 ten-groepen, zoo als b. v. varens, bereiken de soorten de meeste 

 grootte in warme gewesten en krimpen tot de kleinste afmetingen 

 in koude streken. Deze voorbeelden toonen de beginselen aan, waarop 

 het onderzoek, hoe de bewerktuigde wezens van de temperatuur af- 

 hangen, moet berusten. De uitkomsten, welke langs dien weg ver- 

 kregen zijn, hebben echter hare volstrekte toepassing alleen tot ge- 

 ringe diepte in de zee en geringe hoogte op het land. In de diepten 

 van den oceaan en op hooge bergen komen afwijkingen van de 

 temperatuur voor, waarop men behoort te letten. Zoo vermindert 

 in bergachtige streken de gemiddelde warmte van den dampkring in 

 verhouding van 1° Fahr. voor iedere meerdere hoogte van 100 el, en de 

 flora der berghellingen verschilt in overeenstemming daarmede, zoo dat 

 de planten, die aan den voet der Alpen verzameld worden, op eene nage- 

 noeg standvastige wijze verschillen van die, welke op middelmatige 

 hoogten voorkomen. Op groote hoogten, waar eene strenge koude 

 heerscht, gelijken de planten naar die , welke in meer noordelijke gewes- 

 ten op den vlakken grond, weinig boven het vlak der zee, groeijen. 



De verhouding van volume en temperatuur is bij het water van 

 eenen merkwaardigen aard. Op eene temperatuur van een weinig 

 minder dan 40° Fahr. is zoetwater, onder de gewone drukking van 

 den dampkring, het meest verdigt, en daarom dalen de waterdee- 

 len, die deze temperatuur hebben aangenomen, van de oppervlakte 

 naar den bodem, in alle gevallen, waarin zoetwater op de opper- 

 vlakte eene lagere temperatuur dan 40° aanneemt. Wanneer die 

 verkoeling voortgaat tot dat de geheele massa van het water de 

 temperatuur van 40° Tahr. heeft aangenomen, kan de oppervlakte 



