J340 OVER DE VERANDERINGEN IN HET 



Zien wij vooreerst hoe het klimaat o^het ]sLi[[d door planten-vormen 

 gekenschetst wordt. Hümboldt en andere geleerde reizigers schet- 

 sen ons landschappen der tropische gewesten, waarin statige palmen 

 door bananen, cycadeën, boomachtige varens, cacteën, euphorben 

 en mimosen omgeven zijn. In koude gewesten moeten wij de tro- 

 pische klimaten door onze broeikassen nabootsen, om ons in het 

 prachtig schouwspel der tropische planten te kunnen verlustigen. 

 In de hoogere streken der tropische landen, welke een klimaat be- 

 zitten, dat met dat der noordelijke breedte kan worden vergeleken, 

 komen cypressen, pynboomen en eiken voor. Langs de vochtige 

 kusten en op de kleine eilanden der warme streken van den aard- 

 bol groeijen boomachtige varens, cycadeën en equisetaceën in den 

 grootsten overvloed, zoodat zij een groot aandeel, tot zelfs de helft, 

 van den geheelen planteiirijkdom dier gewesten uitmaken. In de 

 drooge binnenlanden van het vaste land vormen daarentegen palmen 

 en cacteën de kenschetsende vegetatie. Wanneer wij veronderstel- 

 len, dat planten, van een vroeger tropisch gewest, dat verschil van 

 bodem aanbood, op de eene of andere wijze onder zeebezinksels 

 begraven waren geraakt, en dat door opgevolgde omkeeringen deze 

 veranderde overblijfsels weder droog en voor onderzoek toegankelijk 

 wierden, zoude het karakter der klimaten onder welke en waarin 

 deze planten groeiden, op eene voldoende wijze bepaald kunnen 

 worden , zoo in den tegenwoordigen staat der natuurplanten van over- 

 eenkomstige afdeelingen werkelijk aangetrofifen werden, als beperkt 

 in hare groeiplaatsen door van het klimaat afhankelijke omstandighe- 

 den. Nu is dit juist het geval met de fossile planten, want de meest 

 overvloedige en kenschetsende fossilen van de oude vegetatie zijn varens 

 (sommige van welke boomvarens), lycopodiaceën, equisetaceën, cyca- 

 deën en palmen. Met deze of in a'fzon derlij ke lagen komen coniferen 

 en andere gewassen voor , waarschijnlijk koude streken of hooge groei- 

 plaatsen aanwijzende. Alles te zamen genomen, mogen wij het meest 

 waarschijnlijk achten, dat de overvloedige vegetatie van de steen- 

 kolenlagen het voortbrengsel was eener warme en vochtige streek, 

 door vlakten, kusten en bergen afgewisseld. De toestand, waarin 

 de planten bewaard zijn, bedekt met bladen en vrij volkomen be- 



