KLIMAAT DES A/VRDBOLS. 341 



waard, schijnt te bewijzen, dat zij geenzins van eeneu grooten af- 

 stand zijn aangespoeld, en wanneer dit aangenomen wordt, hadden 

 de plaatsen, waar deze planten begraven werden, dezelfde soort 

 van klimaat als de warme streken van den aardbol in zijnen tegen- 

 woordigen toestand hebben, i) 



Wanneer dit besluit gegrond is, kan men naauwelijks zwarigheid 

 vinden om te gelooven, dat nagenoeg dezelfde warmte van klimaat 

 in hetzelfde tijdvak geheerscht heeft in die streken der aarde, waar 

 thans Nieuw-Holland, Groenland, Noord-Amerika en Europa gele- 

 gen zijn; want in alle deze streken liggen planten, die tot dezelfde 

 of zeer gelijkvormige soorten behooren, inbeddingen van dezelfde 

 geologische periode, in de groep der steenkolen-formatie. Humboldt 

 heeft reeds voor vele jaren de noodzakelijkheid van deze algemeen 

 heerschende hooge temperatuur uitgesproken, en zich daarover aldus 

 uitgedrukt, dat er in dien toestand der aarde geen onderscheid 

 van klimaat bestond, maar eene algemeene oppervlakkige warmte 

 heerschte, afhangende van den destijds grooteren of sterker wer- 

 kenden invloed van inwendige warmte. 



In den tegenwoordigen toestand schijnt het klimaat van het land 

 ook door de dieren op eene merkwaardige wijze gekenmerkt te wor- 

 den. Maar in de toepassing van deze aanwijzing doet zich eene 

 zwarigheid op, welke ook in mindere mate in de geographische 

 botanie gevoeld wordt. Dieren worden in hunne verspreiding nog 

 door andere oorzaken omgrensd dan door klimaat; zij zijn ingesloten 

 tusschen zekere bergketenen, zekere uitgestrekte woestijnen en bij- 

 zondere zeearmen, somtijds zelfs beperkt tot bijzondere valleijen en 

 eilanden. Hier komt nog eene andere moeijelijkheid bij: de overblijf- 

 sels van landdieren zijn betrekkelijk schaarsch in de berglagen; en 

 het is misschien alleen door eene vergelijking van de vormen der 

 kruipende dieren, dat eenige welgegronde besluiten kunnen wor- 



1) Wanneer eeuc rivier eenen zoo uitgestrekten loop heeft als de Mississippi zonden 

 koude en heete streken gelijkelijk hare voortbrengsels tot een bekken kunnen brengen, 

 dat in eene gemiddelde streek ligt. Ook op andere wijzen kunnen de onislandigheden 

 verschillen. Stroomen van den Atlantischen Oceaan brengen hout van de kusten der 

 keerkringslanden naar Ierland en IJsland. 



