344< OVER DE VERANDERINGEN IN HET 



Ierland met blijvende sneeuw overdekt, de onefïene dalen met af- 

 hellende gletschers opgevuld, de zeeën aan haren voet met drijvende 

 ijsbergen werden bedekt, waarop rotsklompen, van de bergen afge- 

 scheurd, waren opeengetast. In de latere en meer oppervlakkige 

 beddingen, die gedeelten van de zeebedding en overblijfsels van 

 vroegere stranden zijn, worden meer dan honderd soorten gevonden, 

 die in de Britsche en meer noordelijke zeeën leven, terwijl er een 

 veel grooter aantal van de schelpdiersoorten, welke nu leven in de zee , 

 die Brittanje omspoelt, en wier verwante soorten in zuidelijke stre- 

 ken voorkomen, in de bedoelde beddingen geheel en al ontbreekt. 

 Sommige aan de kusten levende soorten, zoo als Littorina expansa^ 

 waarvan men de overblijfsels in die beddingen aantreft, zijn thans 

 niet meer in de Britsche zeeën bekend, maar leven nog in de 

 Pool-zee. 



Wat het land betreft, dat in dat tijdperk met ijs bedekt was, 

 wij vinden in de bergachtige streken van Groot Brittanje duide- 

 lijke sporen van het glijden der gletschers langs de hellingen van 

 vele dalen, parallelle streepen, gladde oppervlakten, die effen gesle- 

 pen zijn door lang aanhoudende, gelijkmatige wrijving, ophoopingen 

 van steenbrokken even als die, welke aan den voet der gletschers 

 van de Alpen liggen. Zelfs de beweging van de ijsbergen, welke 

 aan den zeekant van deze gletschers afbraken , kan door de rots- 

 blokken aangewezen worden, w^elke bij het smelten dezer ijsbergen 

 op het bed der zee nedervielen. Zoo zijn van Shapfell in Westmo- 

 reland de blokken op ijs voortgedreven en door stroomen mede- 

 gesleept over de heuvels van IJorkshire en de vlakten van Lan- 

 cashire ; van de porphierachtige toppen bij Bala Lake zijn de massa's 

 voortgedreven tot de hooge vlakten der kalkheuvelrijen in Elintshire. 



Men zou misschien kunnen veronderstellen , dat de grootere mate 

 van koude, welke op de bergen van Europa (wij konden er bijvoe- 

 gen van Azië en Amerika) heerschte , verklaard kan worden uit eene 

 toenmalige grootere hoogte van de geheele streek. Maar de reeds aan- 

 gehaalde wel gestaafde feiten , zoo als de overbrenging van. errati- 

 sche blokken op ijsbergen en de verspreiding van zeeschelpen, in 

 verband met de sporen van ijsbeweging, zijn met zulk een' toestand 



