346 OVER DE VERANDERINGEN IN HET 



werkelijk de temperatuur der nu verkoelde landen en zeeën van het 

 noorden verhoogde. 



AANMERKING OVER DE PLAATSELIJKE VOOHWAARDEN, DIE VERSCHIL VAN 

 KLIMAAT KUNNEN DOEN ONTSTAAN. 



Hetgeen boven (bl. 343) door phillips gezegd is , omtrent locale 

 voorwaarden, die verschil van klimaat kunnen doen ontstaan en waarop 

 in het slot dezer opmerkingen door de woorden '■''de voorstelling der 

 geologe^i'"' wordt gedoeld, behoeft misschien eenige toelichting. Het 

 is blijkbaar voor elk, die met de geschriften van den beroemden 

 Engelschen geoloog lyell bekend is, dat phillips hier het oog 

 heeft op diens pogingen om de geologische feiten, die een verschil 

 van klimaat in vroegere perioden van onze planeet aanwijzen, uit 

 eene veranderde betrekking tusschen de ligging van het vaste land en 

 van den oceaan te verklaren. {i.y ei. i.' s Principles of Gèology ^ 8^^ edit. 

 London 1850 p. 102 en verv.) Voor hen, die met deze meening van 

 lyell onbekend zijn, willen wij kortelijk opgeven, dat deze schrij- 

 ver uitgaat van de bekende daadzaak, dat in Europa onder dezelfde 

 breedte eene hoogere gemiddelde temperatuur heerscht dan in Amerika. 

 Men verklaart de grootere koude van Amerika uit de breede uitge- 

 strektheid van land, 't geen in het noorden van dit werelddeel tot 

 aan de poolstreken reikt, en gedeeltelijk eenige duizend voet hoog 

 is; terwijl Europa ten noorden door de zee omspoeld wordt, en zich 

 slechts met een gedeelte van geringe breedte tot in de poolstreken 

 uitstrekt. De oceaan heeft eene neiging om overal eene gemiddelde 

 temperatuur te behouden en de uitersten van hitte en koude te matigen. 

 Het land daarentegen in hooge breedten wordt, wanneer het berg- 

 achtig is, een middel van verkoeling voor nabij gelegene deelen van 

 den aardbol, In de nabijheid der keerkringen zal het land wederom 

 door uitstraling meer hitte mededeelen aan den dampkring. Van 

 hier ontleent ook de westelijke helft van de oude wereld warmte van 

 Afrika, dat, als een onmetelijk fornuis , hitte over Arabië en Aziatisch 

 Turkije en over Europa uitdeelt. Van deze opmerkingen uitgaande 



