REIZENDEN NATUURONDERZOEKER. 363 



vleesch des olifauts verslinden , doch kon hen wegens de duisternis 

 niet zien, en toen het daglicht aanbrak verwijderden zij zich brul- 

 lende. Koos kwam nu met den wagen; wij pakten er het skelet op 

 on begaven ons op den terugtogt." 



Eene maand later, namelijk den ISt^en October, kwam hij weder 

 aan het door hem gehuurde huis aan de Mooyerivier, huurde daar 

 nog twee wagens en trok daarmede naar Pietermaritzburg , waar 

 hij den l'i'len November door zijne vrienden onder de kolonisten 

 met des te grooter vreugde ontvangen werd, omdat zich het ge- 

 rucht had verbreid, dat hij en delegorgxje door het Kafier-opper- 

 hoofd PANDA vermoord waren. 



Hij vertoefde aldaar, zich bezig houdende met het inpakken zijner 

 verzamelingen, tot den 18 December en begaf zich toen over Port 

 Natal naar de Kaapstad, om vandaar de terugreize naar zijn vader- 

 land aan te nemen, dat hij mogt wederzien na eene afwezigheid 

 van 7 jaren en 2 maanden. 



In zijnen kamp met de natuur had wahlberg eenen rijken buit 

 veroverd. Van zoogdieren bragt hij 533 stuks mede, waaronder 

 verscheidene groote, 2527 vogels, 480 amphibiën, visschen, meer- 

 endeels in wijngeest, een groot aantal skeletten, waaronder één 

 van eenen olifant, twee rhinocerossen , één rivierpaard , twee buf- 

 fels, 5000 soorten van insekten in een groot getal van exempla- 

 ren, eene schoone verzameling van schaaldieren , eindelijk een groot 

 aantal planten. Welligt heeft nog nimmer eenig reizend natuuron- 

 derzoeker eenen grooteren schat bijeen gebragt. 



Mogten wij hier deze levensschets sluiten ! Mogten wij thans 

 nog slechts op wahlberg te wijzen hebben, als rustig neergezeten 

 te midden van ai die schatten en deze bewerkende ten nutte der 

 wetenschap ! 



Doch neen, ons blijft nog de taak over ook zijn treurig uiteinde 

 te vermelden. 



In de jaren 1851, 1852 en 1853 hield hij zich vooral bezig 

 met de beschrijving der vogels, die hij had medegebragt. Dikwerf 

 klaagde hij echter, dat hij nog veel ononderzocht had gelaten en 

 hield het voor noodzakelijk, eer hij zijn werk over de vogels van 



