E PUR SI MUOVE. 369 



dukten als het onderhavige gaat het gelukkig anders. Zij verschillen 

 van vuurpijlen alleen daarin, dat de belangstellenden het niet in 

 hunne magt hebben om ze, als gene, altijd in het donker te doen 

 opgaan. Toch worden zij door velen, wien het schemert, voor een 

 poos nagestaard , bewonderd zelfs door sommigen ; maar de balletjes 

 die zij uitwerpen, worden zeer spoedig onzigtbaar en vallen onbe- 



merkt neder in het slijk der vergetelheid. Zij , die het luidst 



hebben gejuicht bij het stijgen van die vuurverschijnselen , verwon- 

 deren zich eerst, dat zoo velen in hunne omgeving een bedacht- 

 zaam stilzwijgen bewaren; dan trekken zij zich terug, bewerende 

 dat zij maar even den mond hadden geopend ; en zoodra zij bemerken 

 dat men in het algemeen al dien glans toch maar blijft houden 

 voor een bedriegelijk schijntje, hebben zij "dadelijk wel gezien, dat 

 liet niets te beteekenen had." Ziedaar de geschiedenis van alle dol- 

 zinnige pogingen om de kennis van behoedzaam nagevorschte en 

 veelzijdig toegelichte feiten uit de natuurkunde te verduisteren, van 

 den strijd van göthe tegen newton, van von drieberg en büdel 

 tegen torricelli, van schöpfer tegen galilei. 



Aangaande het tweede onderwerp , in deze vragen vermeld , kunnen 

 wij meer bepaalde berigten mededeelen. De banvloek der katholieke 

 kerk tegen galilei en zijne leer is, zoo niet plegtig herroepen, dan 

 toch krachteloos gemaakt. De uitvoerigste en naar het ons toeschijnt 

 naauwkeurigste berigten daaromtrent , van een ooggetuige afkomstig , 

 hebben wij gevonden in een aanhangsel tot eene redevoering van 

 den voorzitter van de koninklijke akademie der wetenschappen in 

 Beijeren, von thiersch, door hem op 28 November 1855 gehouden 

 en later door die akademie uitgegeven. De zaak schijnt ons belang- 

 rijk genoeg om deze berigten hier, bijna onverkort, over te nemen. 



Zooals men weet werd het werk van galilei: Dialogo sopra i 

 due sistemi del 7nondo Tolemaico e Copernicano , hoewel het voor 

 zijne verschijning te riorence in 1632 door de censuur niet afge- 

 keurd was, reeds in het volgende jaar veroordeeld, en hij gedwongen, 

 om de voornaamste der daarin bevatte leerstellingen, die van het 

 wentelen der aarde om de zon, plegtiglijk te herroepen. Niet vele 

 jaren daarna werd het evenwel veroorloofd of althans geduld, dat 



1857 24 



