WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 19 



raking zijnde deelen spoedig zeer heet; maar die warmte zou zich hmgs 

 het glas maar zeer langzaam verspreiden, indien er niet gezorgd was voor 

 eene inrigting om die verspreiding te bevorderen. Deze nu is zeer eenvou- 

 dig. Onder in de bodemplaat van het instrument zijn drie van onderen en 

 boven opene koperen buisjes geplaatst, waarvan er twee bij a en b zigtbaar 

 zijn, en van boven in de koperen kap van de klok bij E zijn eveneens 

 drie openingen geboord. De lucht op de plaat in de klok, warm wordende, 

 stijgt op en ontsnapt eindelijk uit de boven-openingen , maar niet dan na- 

 dat zij een groot deel harer warmte aan het glas van de klok en des cy- 

 linders heeft afgegeven. Van onderen stroomt er gedurig nieuwe lucht toe, 

 die door de buisjes onder de vlam opgenomen w^ordt, zoodat er van de pro- 

 ducten der verbranding, koolzuur en waterdamp, niets in de klok kan 

 geraken. Binnen een kwartier tij ds is het geheele toestel door en door 

 verwarmd en dus droog. 



Het zij mij veroorloofd om het gebruik van dit toestelletje toe te lich- 

 ten door hier kortelijk de voornaamste elementaire proeven in hare volg- 

 orde aan te geven, die zich daarmede doen laten. 



1. Men draait de kruk een slag om en brengt dan een metalen stangje 

 met een aan een katoenen draadje hangend vlierpitten of kurken balletje door 

 de opening bij S in de klok. Dit wordt, P door den cylinder en 2" , door 

 het kussen aangetrokken; deze zijn bij het om draaijen tegen elkaar gewre- 

 ven en blijkens de proef beide elektrisch geworden. TVannee^' twee ligclia- 

 men tegen elkaar gewreven worden , dan loorden zij daardoor beide elektrisch. 



2. Het bolletje wordt aangetrokken, 1" door de stang J van den knop 

 K, en 2° ook door de stang L M en den knop P. Geleiding. 



3. Bevestigt men in daartoe geschikte openingen in de knoppen K of 

 P metaaldraden van willekeurige lengte , dan wordt het bolletje ook door 

 het verst afgelegen einde van dezen aangetrokken , zoodra een dier knop- 

 pen het aantrekt. Maar neemt men in plaats daarvan een glazen buisje of 

 een staaf zegellak , die men te voren een paar malen door de spiritusvlam 

 heeft gehaald , dan geschiedt dit niet. /Slechte, oï zoogenaamde niet geleiders. 



4. Al deze aantrekkingen worden dadelijk door eene afstooting gevolgd, 

 als men, in plaats van het balletje aan een katoenen draad en metalen 

 stang, een aan cocondraad en glazen stang neemt. Afstooting van gelijk 

 geëlektriseerde ligchamen. 



5 . Het door het kussen afgestoten balletje wordt door het glas en zijn conduc- 

 tor aangetrokken en omgekeerd. Ttoee tegenovergesteld werkende elektriciteiten. 



6. Wanneer men de knoppen K en P door eenen metaaldraad met el- 



