20 ALBUM DER NATUUR. 



kander verbindt, dan houden alle elektrische verschijnselen bij het draai- 

 jen op. Rerstel van den natwirlijken toestand. 



7. In dien draad geschiedt echter iets bijzonders. Brengt men de beide 

 knoppen in verbinding met de uiteinden der omwinding van eenen dun- 

 dradigen rheoskoop, van b. v. 1800 windingen, dan ziet men het naald- 

 systeem afwijken, zoodra men het werktuig in beweging brengt. Elektri- 

 sche stroom. 



8. Wordt de geleider, die de knoppen verbindt, ergens afgebroken, dan 

 springen op die plaats vonken over, tot op eenen afstand van ruim een 

 duim. Die vonken doen aether en waterstof ontvlammen enz. 



Proeven over elektrische verdeeling kunnen met dien toestel ook zeer 

 fraai worden gedaan , en wanneer men verder dan het strikt elementaire 

 gaan wil, dan kunnen nog een aantal andere proeven daarmede worden 

 genomen , als daar : zijn de invloed van de meer of min volkomen afleiding 

 van den eenen knop, op de lengte der vonken van den anderen, het ver- 

 grooten der oppervlakte van de buiten de klok aangebragte geleiders en 

 de daardoor te weeg gebragte aanmerkelijke verlenging der vonken, enz. 

 Een klein leidsch fleschje en eene Franklinsche ruit, van bijv. een [] palm 

 bekleeding kunnen natuurlijk daarmede geheel voldoende geladen en dus 

 de werking van deze toestellen aangetoond en verklaard worden. Eene 

 scheikundige Averking van den door dit werktuigje geleverden elektrischen 

 stroom laat zich ook gemakkelijk aantoonen door de ontleding van Jod- 

 kalium en, met behulp van den boven aangehaalden rheoskoop, door de 

 polarisatie van twee kleine platina-electroden in water. 



Alle deze en andere proefnemingen nu gelukken zonder eenige hapering, 

 zelfs in een betrekkelijk klein en niet geventileerd vertrek, waarin een 

 vijftigtal menschen sedert een uur hebben geademd en waar de dampkring 

 dus zoo vochtig is , dat massa's metaal daarin letterlijk nat aanslaan. 



Men ziet, ik sla bij het gebruik van dit toestelletje eene afwijking voor 

 van den gewoonlijk in de leerboeken gevolgden gang tot de ontwikkeling 

 van het begrip van twee elektrische krachten. Ik durf die naar mijne on- 

 dervinding ook zonder dit gebruik aanbevelen. Voor wie het weet is de eene 

 methode bijna in niets eenvoudiger dan de andere ; maar voor wie het voor 't 

 eerst hoort is de zaak , op de bovenstaande wijze voorgesteld , veel eenvoudiger, 

 veel begrijpelijker, dan wanneer men op de gewone wijze eene glasstang en eene 

 lakstang afzonderlijk gebruikt. 



Het tweede toestelletje zal na het eerste niet vele woorden tot de beschrijving 

 vereischen. Het is een gewone goudblad-elektroskoop, op drie pootjes in een gla- 



