WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 27 



toont aan, hoe er voor de geheele reeks der katalytische verschijnselen 

 ééne oorzaak han bestaan , en welke , terwijl hij voor een groot deel 

 dier verschijnselen bewijst, althans voor hem, die eene reeks van elkan- 

 der versterkende feiten en redeneringen als bewijs wil laten gelden , dat de 

 door hem aangewezene oorzaak in werkelijkheid bestaan moet. 



Zijne verhandeling beslaat eene ruimte van 41 octavo bladzijden, met 

 talrijke verwijzingen naar vroeger door hem gepubliceerde stukken. Het 

 mag dus eene hoogst moeijelijke taak worden genoemd om van den in- 

 houd daarvan een verslag te geven in eene ruimte , zoo gering als die , 

 welke daarvoor in dit bijblad beschikbaar is; maar het hooge gewigt der 

 zaak noopt ons dit te beproeven, voornamelijk met het doel om dengenen 

 onder onze lezers, die van schönbein's vroegeren arbeid niet geregeld en 

 volledig kennis hebben kunnen nemen, in staat te stellen om zonder al 

 te groote inspanning deze verhandeling te kunnen lezen en verstaan. 



Een aantal enkelvoudige en sommige zamengestelde ligchamen kunnen , 

 gelijk bekend is , in twee of meer verschillende toestanden bestaan , waarin 

 zij zich in chemische zoowel als in physische eigenschappen, in de gretig- 

 heid b. V. , waarmede zij met andere ligchamen verbindingen aangaan , 

 zoowel als in kleur, hardheid enz. geheel onderscheiden vertoonen. De 

 koolstof , in hare drie toestanden van gewone kool , graphiet en diamant , is 

 wel het meest bekende voorbeeld daarvan. Wij kunnen deze evenwel niet, 

 zoo als andere stoffen , uit den eenen toestand in den anderen overbrengen ; 

 het is nog niet gelukt om gewone kool of graphiet in diamant te veranderen , 

 terwijl wij zonder groote moeite uit de gewone, geele, gekristaliseerde zwa- 

 vel, eene bruin gekleurde, taaije massa verkrijgen kunnen of, zoo als men 

 noemt, haar allotropiseren. Volgens schönbein nu bestaat ook de zuurstof 

 in twee zulke verschillende toestanden, als gewone zuurstof namelijk en als 

 het door hem ontdekte Ozon, als O en Ö. Dit is niet alleen het geval in 

 vrijen toestand, maar dit verschil vertoont zich bij haar, zoowel als bij 

 andere elementen, ook nog als zij met eenig ander eene verbinding heeft 

 aangegaan. In een oxyd b. v. kan de zuurstof geheel als O of ook geheel 

 of gedeeltelijk — het laatste vooral bij de hoogere oxydatie -trappen — als 



o 



o bestaan. Deze voorstelling van het wezen des Ozon's werd vroeger 

 door Schönbein zelven niet gebillijkt , maar zij is thans , vooral na de des- 

 betreffende beslissende uitkomsten van andeews , door hem en door alle 

 natuurkundigen aangenomen. De voortduring der allotropie , ook in ver- 

 bindingen, heeft geene geringere autoriteit voor zich dan die van ber- 

 ZELius; er is ons althans in alles wat die groote scheikundige over dit 



