28 ALBUM DEK NATUUR. 



onderwerp zegt, niets bekend, dat met deze opvatting in strijd is. 



Het is evenzeer bekend , dat een aantal ligchamen de eigenschap be- 

 zitten om de scheikundige werkzaamheid in sommige anderen als het ware 

 op te wekken. Waterstof en zuurstof b. v. , kunnen, met elkander vermengd , 

 een onbepaalden tijd lang onverbonden blijven; platina, daarmede in aan- 

 raking gebragt, dwingt ze tot eene verbinding, zoo als wij dit dagelijks 

 in het Döbereinersche vuurtuig kunnen waarnemen. Waters tof-superoxyd — 

 het eau oxygénée van thenard — wordt daarentegen door datzelfde platina, 

 bij eenvoudige aanraking, ontleed en onder ontwikkeling van oxygenium 

 tot gewoon water teruggebragt. Dit alles , zoowel als een groot aantal der- 

 gelijke aanrakingswerkingen , geschiedt zonder dat het ligchaam , dat ze voort- 

 brengt — in bovenstaande voorbeelden het platina ■ — daarbij eenige merk- 

 bare verandering ondergaat. Men kan deze verschijnselen dus niet als 

 uitwerkselen van de gewone scheikundige verwantschap beschouwen , men 

 moet ze aan eene andere oorzaak toeschrijven , en berzelius , die ze het eerst 

 ontdekte, heeft er althanseenen naam aan gegeven, door te zeggen, dat die 

 oorzaak was de katalytische kracht , dat het verschijnselen zijn van katalyse. 



ScHÖNBEiN brengt nu Allotropie en katalyse in verband, door aan te 

 nemen dat een ligchaam , als het een ander katalyseert , niets anders doet 

 dan het door zijne aanerking van den eenen allotropischen toestand in 

 den anderen over te voeren en daardoor het of onvatbaar te maken voor 

 eene verbinding, die het in den vroegeren toestand had aangegaan, of 

 ook geschikt tot eene werking, die het in den vroegeren niet uitoefenen 

 kon. Het bovengenoemde waterstof-superoxyd b. v. is volgens schönbein 



o 



H o + o , en hij voert eene reeks van feiten en beschouwingen aan , 

 waardoor dit hoogst waarschijnlijk w^ordt. Volgens een aantal naauwkeurige 

 waarnemingen van hem zelven en anderen, hebben platina, kool, de oxy des 

 der zoogenaamde edele metalen, kortom alle zelfstandigheden , waarvan 

 het bekend is , dat zij geoxygeneerd water door enkele aanraking ontleden, 



o 



ook de eigenschap^ om evenzeer door aanraking O in O te doen overgaan. 

 Wat ligt er dus meer voor de hand , dan aan te nemen , dat beide wer- 

 kingen identisch zijn , dat deze ligchamen die ontleding voortbrengen , al- 



o 



leen doordat zij en omdat zij het O van het superoxyd in O veranderen, 

 en dit tweede equivalent zuurstof dus ongeschikt maken om met H O 

 in verbinding te blijven. 



Na dit te hebben aangetoond en voor nog een aantal dergelijke kataly- 

 tische verschijnselen te hebben aangewezen, hoe zij hoogst waarschijnlijk 

 ... . ° 



in juist dezelfde verandering van O in O of omgekeerd haren grond heb- 



