WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 31 



BERGER te Tübingen heeft door onderzoekingen getraclit te bepalen of die 

 verschillende lagen , ook in scheikundige zamenstelling van elkander af- 

 wijken. Hij heeft zich voor alsnog bepaald tot de gewone Oester, en de 

 slotsom zijner onderzoekingen komt op het volgende neder. 



In de schelp van den Oester zijn drie anatomisch verschillende bestand- 

 deelen: A. De binnenste, glanzige, gladde, halfdoorschijnende witte laag: 

 de parelmoerlaag , carpenter's subnacreous substance. B. De bruin ge- 

 kleurde harde schubben , die aan de dichtschelpen als randbekleeding der 

 laagswijs op elkander gelegene schelpbladen worden waargenomen, en die 

 als dakpannen over elkander uitsteken: carpenter's prismatic cellular 

 substance. C. Eene krijtwitte , niet glanzende , ondoorschijnende en wrijfbare 

 massa, hier en daar tusschen de schelplaraellen besloten; schlossberger 

 noemt die de krijtachtige laag. Zij is altijd aanwezig, doch bij den eenen 

 oester in grootere, bij den anderen in geringere hoeveelheid. Sommige na- 

 tuuronderzoekers hebben haar voor eene bloote afzetting van bijna zuiveren 

 koolzuren kalk gehouden, doch ten onregte. 



Met verdund zoutzuur behandeld, laten alle drie zelfstandigheden een 

 organisch skelet na, dat bij A en C structuurloos of onduidelijk gestreept , 

 bij B meer celachtig genoemd kan worden. Dat van A en C is kleurloos , 

 van B sterk gekleurd. 



Wat nu de anorganische bestanddeelen dezer drie stoffen aangaat, zoo 

 vond schlossberger in A 94,7 tot 88,2 proc. koolzuren kalk, 3,1 tot 0,8 

 proc. andere zouten, met 2,2 tot 0,8 proc. organische stof, berekend uit 

 het verlies. 



In B 89,09 proc. koolzuren kalk, 4,64 proc. andere zouten met 6,27 

 proc. organische stof. 



In C 88,59 proc. koolzuren kalk, 6,71 proc. andere zouten met 4,70 

 proc. organische stof. 



B en C stemmen dus ten aanzien der hoeveelheid minerale stoffen het 

 meest met elkander overeen. Overigens zocht S. bij geen tweekleppige 

 schelp, bij geen gasteropodenhuis ooit te vergeefs naar phosphorzuur en 

 alkaliën. Flour en Jodium kon hij nooit met zekerheid aantoonen , doch 

 meestal waren sporen aanwezig van kiezelaarde en zwavelzuur, soms ook 

 van ijzeroxyde. 



De onderzoekingen van- S. aangaande de organische bestanddeelen der 

 oesterschelpen zijn nog niet in haar geheel in het licht verschenen; wan- 

 neer dit geschied zal zijn, zullen wij de slotsommen er van mededeelen. 

 Voorloopig zij hier aangemerkt , dat S. bepaald ontkent , dat de organische 



