WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 45 



de spontane vorming van deze verbinding in de longen van een raeusch 

 bekend maakt, meent daardoor op de mogelijkheid van liet ontstaan van 

 ijzerverbindingen in liet dierlijke organisme , die aan de lucht blootgesteld 

 zich blaaiiw kleuren , het eerst gewezen te hebben , en oppert wijders het 

 vermoeden, dat welligt menige ziekelijke blaauwe kleurvorming in het 

 dierlijk ligchaam daartoe kan worden teruggebragt. Intusschen is de eerste 

 waarneming van het voortbrengen van vivianiet (blaauw ijzererts) in het 

 dierlijk ligchaam door hem (schlossberger) gedaan, en uitvoerig beschre- 

 ven in müller's Archiv 1847, S. 221 — 224. Deze waarneming betreft 

 het ontstaan van echte vivianietkristallen in de maag van een struisvogel, 

 rondom een doorgeslikten spijker. Keeds toenmaals trachtte schlossber- 

 GER de aandacht daarop te vestigen , dat wel menige blaauwe pigment - 

 vorming in het menschelijk organisme haar ontstaan zou te danken heb- 

 ben aan het voortbrengen van phosphorzuur ijzeroxydul (b.v. welligt het 

 soms blaauw worden van den etter, de melk, de urine). — Behalve dat 

 nu de waarneming van eriedreich het vermoeden van schlossberger 

 zeer versterkt, heeft zij bovendien nog het bijzondere belang, dat zij be- 

 wijst, hoe, onafhankelijk van het van buiten ingebragte ijzer, uit het in 

 't dierlijk ligchaam zelf voorhandene metaal, onder zekere omstandigheden, 

 zulk eene ijzerverbinding kan ontstaan. Schlossberger vermoedt al meer 

 en meer, dat alle blaauwe, van het ijzer afhangende kleuringen in ab- 

 norme gevallen niet, zoo als vroeger plagt te geschieden, in verband 

 moeten worden gebragt met de vorming van Berlijnsch blaauw, maar van 

 vivianiet." 



[Waarnemingen van vivianietvorming in menschenbeenderen , maar buiten 

 het ligchaam stellig of althans mogelijk tot stand gekomen, b.v. in het 

 graf, waarin men de beenderen vond , zijn er eenige bekend gemaakt , 

 als: van haidinger (in erdmann's Journal, XLVI, S. 181); van nick- 

 LÈs (in üompt. rend. Paris. XLI, 1855, pag. 1169), van virchow, t. a. 

 pi. in zijn Archiv]. 



A. Cn. 



Over de elektrische visschen bevatte het Edinh. New Phllos. Journal 

 onlangs een opstel (zie fror. Notiz. 1857, no. 10), waaruit o. a. blijkt' 

 dat de elektrische visschen allen zonder schubben zijn , een glad ligchaam 

 hebben, en in het slijk of althans op den bodem van de wateren zich op- 

 houden. Behalve den elektrischen liog, Rhinohatis en Gijmnotus electri- 

 cus , wordt inzonderheid het geslacht Melapterurus genoemd , waartoe de Si- 



