WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 57 



men haar tot eene halve seconde brengen, met één electromagneet wel zou 

 te verkrijgen zijn geweest. 



Velen die de Parijsche tentoonstelling bezochten en zich daarbij , naar aan- 

 leiding van wat reeds te voren over de daar te plaatsen inrigtingen was bekend 

 gemaakt , voorstelden dat zij nu zeker "de aarde zouden kunnen zien draaijen ," 

 hebben zich daarin geheel teleurgesteld gezien . Alle bezoekers die ik gesproken 

 heb , vonden foijcault's slinger onbewegelijk hangende. Het tentoonstellings- 

 gebouw , met zijne onophoudelijk heen en weder stroomende menschen-massa's , 

 was dan ook wel het minst geschikte lokaal ter wereld voor fouuault's slinger- 

 proef, als die op de gewone wijze met een alleen door de zwaartekracht bewo- 

 gen langen slinger , zooals vroeger in het Pantheon , w-erd verrigt , en eene 

 inrigting als de nu beschrevene kon , zoo ergens , daar onmogelijk iets ople- 

 veren dat in de verte naar een demonstratie van de dagelijksche beweging 

 der aarde geleek. De lezers van het belangrijke stuk over dit onderwerp, 

 door Prof. kaiser in een der vorige jaargangen van dit album geplaatst, 

 (1855 blz. 299) zullen weten dat een der voornaamste moeijelijkheden 

 om deze proef zuiver te doen daarin bestaat, dat de slinger door allerlei 

 invloeden zoo ligt eene elliptische beweging aanneemt, die, op zich zelve 

 eene afwijking van het slingervlak te weeg brengende, de proef onzeker 

 en het bewijs, dat zij leveren moet, nietig maakt. Is de invloed dier ellip- 

 tische beweging bij eenen gewonen slinger reeds zeer aanmerkelijk, door 

 een daar onder geplaatsten electromagneet wordt hij nog zoovele malen 

 vergroot , dat de volkomen mislukking van eene proefneming met dezen , en 

 met eenen als gewoonlijk in de vrije lucht opgehangen langen slinger, ge- 

 rustelijk vooruit kan voorspeld worden. Juist het gebruik van zulk een 

 hulpmiddel maakt evenwel ook dat van eenen korten slinger en dus het 

 ophangen daarvan in eene geheel tegen luchtstroomen beveiligde ruimte 

 mogelijk , en vergemakkelijkt de aanwending van een aantal voorzorgen en 

 hulpmiddelen , die bij eenen grooteren ongelijk veel meer zwarigheid zou 

 opleveren. In hoeverre daardoor voor eene demonstratie of althans voor het zigt- 

 baar maken van de dagelijksche beweging der aarde iets kan gewonnen worden , 

 wil ik hier gaarne onbeslist laten. Een onderzoek daarnaar zou een hoogst 

 omslagtige en in vele opzigten nuttelooze arbeid zijn. Maar in alle gevallen 

 geloof ik dat de beschrevene inrigting mag beschouwd worden als een voor- 

 beeld van eene door de eenvoudigheid der inrigting zeer gelukkige vinding, 

 die den oorspronkelijk en ontwerper , foucault , ook nevens zijne vele andere 

 gelukkige grepen op het gebied der natuurwetenschap, eer aandoet. 



Ln. 



